Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Aralık ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi.
TZOB tarafından yaklaşık 20 yıldır yürütülen aylık fiyat çalışmasına dair görüntülü açıklama yapan Bayraktar, verilerin masa başında değil sahada ve belgeli olarak toplandığını vurguladı.
Bayraktar, “Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) olarak bazı önemli ürün ve gıdalardaki aylık fiyat değişiklikleri ve spekülatif hareketler konusunda kamuoyunu bilgilendirmek üzere yaklaşık 20 yıldır her ay gerçekleştirdiğimiz çalışmalarda Türkiye genelinde beş bölgeden Ziraat Odalarımız kanalı ile fiyatlar alınarak yakından takip ediyoruz.” ifadelerini kullandı.
TZOB’un aylık fiyat açıklamasındaki temel amacın, üreticinin emeğinin karşılığını alıp almadığını ortaya koymak ve tüketicinin neden yüksek fiyatlarla karşılaştığını açıklamak olduğunu belirten Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat makasının nedenlerinin doğru değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
LİMON ZAM ŞAMPİYONU
Bayraktar, 2025 yılına ilişkin yıllık değerlendirmede, markette takip edilen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise fiyat düşüşü yaşandığını belirtti.
“2025 yılında, fiyatı en fazla artan ürün markette ve üreticide limon, fiyatı en fazla düşen ürün markette beyaz lahana, üreticide sivri biber oldu.” diyen Bayraktar, geçen yıla göre markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 133,4 ile limon olduğunu, bunu elma, fındık ve Antep fıstığının izlediğini kaydetti.
Üretici fiyatlarında ise limonda yıllık artışın yüzde 343,4’e ulaştığını belirten Bayraktar, üreticide fiyatı en fazla düşen ürünün yüzde 58,8 ile sivri biber olduğunu ifade etti.
ARALIK AYINDA HAVUÇTA ZİRVEDE
Bayraktar, Aralık ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 324,1 ile havuçta görüldüğünü belirterek, “Havuç 4,2 kat, mandalina 3,5 kat, kabak ve yeşil soğan 3,4 kat fazlaya markette satıldı.” dedi.
Aralık ayında markette 41 ürünün 30’unda fiyat artışı, 11’inde ise fiyat düşüşü yaşandığını aktaran Bayraktar, markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 97,5 ile kabak olduğunu, en fazla düşen ürünün ise yüzde 16,1 ile ayçiçek yağı olduğunu söyledi.
Üretici cephesinde ise Aralık ayında 33 ürünün 11’inde fiyat artışı, 15’inde fiyat düşüşü görüldüğünü ifade eden Bayraktar, üreticide fiyatı en fazla artan ürünün mandalina, en fazla düşen ürünün ise beyaz lahana olduğunu kaydetti.
GİRDİ MALİYETLERİ ARTIŞTA
Bayraktar, girdi maliyetlerindeki artışa da dikkat çekerek, “Geçen yılın Aralık ayına göre son bir yılda ÜRE gübresi yüzde 50,9, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,3, DAP gübresi yüzde 41,1 oranında arttı.” dedi.
Yem, tarım ilacı, elektrik ve mazot fiyatlarındaki yıllık artışların da üretici üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Bayraktar, fiyat oluşum zincirindeki tüm aşamaların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
