Sağlık sektöründe özellikle ambulans şoförleri ve benzeri görevlerde uygulanan 24 saat çalışma sistemine ilişkin Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nden dikkat çeken bir karar çıktı. Yargıtay, 24 saatlik vardiyada fiili çalışma süresinin belirlenmesinde işçinin uyku ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabileceği sürelerin dikkate alınması gerektiğine hükmetti.
Bu Karar Karabük’teki Çalışanları da İlgilendiriyor mu?
Karabük’te hastane, ambulans, özel sağlık kuruluşları ve benzeri alanlarda 24 saat çalışma – 24 saat dinlenme sistemiyle çalışan vatandaşlar açısından karar dikkat çekiyor.
Ancak Yargıtay’ın kararı, 24 saat vardiyada çalışan herkesin otomatik olarak aynı miktarda fazla mesai alacağı anlamına gelmiyor.
Çalışanın görev tanımı, fiilen çalışma süresi, dinlenme ve uyuma imkanı, bordrolar, izin günleri ve diğer deliller birlikte değerlendiriliyor.
24 Saat Vardiyada Fazla Mesai Nasıl Hesaplanabilir?
Yargıtay’ın bu dosyadaki değerlendirmesinde, 24 saatlik çalışma süresinde işçinin fiilen en fazla 14 saat çalışabileceği kabul edildi.
Bu durumda günlük 11 saati aşan 3 saatlik bölüm fazla çalışma kapsamında değerlendirildi.
Fakat bu hesaplama doğrudan bütün çalışanlara uygulanacak sabit bir formül olarak görülmemeli. Somut olayın şartları önem taşıyor.
24 Saat Çalışıyorsanız Bordronuzu Kontrol Edin
Özellikle 24 saatlik vardiyada çalışanların şu belgeleri saklaması önem taşıyor:
- Maaş bordroları
- Vardiya çizelgeleri
- Puantaj kayıtları
- Fazla mesai kayıtları
- Yıllık izin belgeleri
- Resmî tatil günlerindeki çalışma kayıtları
- İşverene gönderilen yazılı talepler
- Varsa WhatsApp ve e-posta üzerinden yapılan çalışma bildirimleri
Bu belgeler, çalışma süresinin ve ücretlerin belirlenmesinde önem taşıyabilir.
“24 Saat İşyerindeydim” Demek Tek Başına Yeterli mi?
Burada önemli ayrım işyerinde bulunma süresi ile fiili çalışma süresi arasında ortaya çıkıyor.
Çalışanın 24 saat boyunca işyerinde bulunması, 24 saatin tamamında kesintisiz çalıştığı anlamına gelmeyebilir.
Özellikle sağlık hizmetlerinde çalışanın uyuyabilme, yemek yeme ve diğer zorunlu ihtiyaçlarını karşılayabilme imkanının bulunup bulunmadığı somut olay açısından önem taşıyor.
Yıllık İzin Günlerine Dikkat
Yargıtay kararında bir başka önemli nokta da yıllık izin günleri oldu.
İşçinin yıllık izin kullandığı günlerin fazla çalışma hesabına dahil edilmemesi gerektiği belirtildi.
Bu nedenle fazla mesai hesabı yapılırken izin kullanılan günlerin ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.
Karabük’te 24 Saat Çalışanlar Ne Yapmalı?
24 saatlik vardiya sistemiyle çalıştığını ve fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini düşünen çalışanların öncelikle kendi bordro ve çalışma kayıtlarını kontrol etmesi gerekiyor.
Ücretlerin eksik ödendiğini düşünen çalışanların, hak kaybı yaşamamak için somut çalışma kayıtlarıyla birlikte bir iş hukuku uzmanına veya yetkili hukuk danışmanına başvurması en sağlıklı yol olacaktır.
Önemli: Yargıtay’ın bu kararı somut bir uyuşmazlığa ilişkin. Bu nedenle “24 saat çalışan herkes kesin olarak şu kadar fazla mesai alır” şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.
