ANTİK GÜNEŞ SAATİ DİJİTAL ORTAMA TAŞINIYOR

Karabük Üniversitesi öğretim üyesi ve Pompeiopolis Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, TÜBİTAK destekli projede araştırmacı olarak görev alacak. MS 2. yüzyıla tarihlenen mermer güneş saati, üç boyutlu modelleme ve ışık-gölge simülasyonlarıyla incelenecek.

Karabük Üniversitesi (KBÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve Pompeiopolis Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, Anadolu’nun antik bilimsel mirasını günümüz teknolojileriyle incelemeyi amaçlayan TÜBİTAK destekli projede araştırmacı olarak yer aldı.

Kastamonu Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ömer Fatih Tekin’in yürütücülüğünü üstlendiği “Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti’nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi” başlıklı proje kapsamında, antik dönemin zaman ölçme yöntemleri bilim tarihi perspektifiyle ele alınacak.

2 BİN YILLIK GÜNEŞ SAATİ İNCELENECEK

Araştırmanın odağında, Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde bulunan Pompeiopolis Antik Kenti’nde 2021 yılı kazılarında gün yüzüne çıkarılan ve MS 2. yüzyıla tarihlenen hemicyclium tipi mermer güneş saati bulunuyor.

Proje kapsamında eser, yalnızca arkeolojik bir buluntu olarak değil, antik çağdaki matematiksel hesaplamalar, astronomik bilgiler ve günlük yaşamda zamanın ölçülmesi açısından da incelenecek.

Çalışmada, güneşin hareketlerinden yararlanılarak zamanın nasıl belirlendiği, güneş saatinin teknik özellikleri ve Roma İmparatorluğu dönemindeki bilimsel bilgi birikiminin Paphlagonia Bölgesi’ne yansımaları araştırılacak.

GÜNEŞ SAATİ ÜÇ BOYUTLU MODELLENECEK

Projenin önemli aşamalarından birini dijital belgeleme ve üç boyutlu modelleme çalışmaları oluşturacak. Fotogrametri, bilgisayar destekli tasarım ve dijital modelleme araçları kullanılarak güneş saatinin üç boyutlu modelinin hazırlanması hedefleniyor.

Ayrıca bilgisayar destekli ışık ve gölge simülasyonlarıyla eserin farklı mevsimlerde ve günün değişik saatlerinde nasıl çalıştığı incelenecek. Böylece güneş saatinin işlevinin daha ayrıntılı anlaşılması ve antik dönemin zaman ölçme teknolojilerinin deneysel yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlanıyor.

POMPEİOPOLİS’İN BİLİM TARİHİNDEKİ YERİ ARAŞTIRILACAK

Arkeoloji, bilim tarihi, astronomi, matematik ve coğrafya disiplinlerini bir araya getiren proje, Paphlagonia Bölgesi’nin bilim tarihi açısından değerlendirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.

Çalışmayla antik Anadolu’da bilimsel bilginin nasıl üretildiği, gündelik yaşamda nasıl kullanıldığı ve farklı coğrafyalara nasıl yayıldığı sorularına yanıt aranacak.

Kültürel mirasın dijital teknolojiler aracılığıyla belgelenmesini ve yeniden yorumlanmasını amaçlayan araştırmanın, Pompeiopolis Antik Kenti’nin bilimsel mirasının daha iyi anlaşılmasına ve Anadolu’nun antik çağdaki teknolojik birikiminin aydınlatılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

(Kaynak: Karabük Üniversitesi)