Bağ-Kur kapsamında 5400 prim gününü tamamlayan herkes hemen emekli olamıyor. İlk sigorta tarihi, cinsiyet, kademeli yaş sınırı ve prim borcu emeklilik tarihini doğrudan etkiliyor.
Bağ-Kur kapsamında çalışan ve 15 tam yıl prim ödeyen vatandaşlar, gerekli yaş koşulunu da sağlamaları halinde kısmi emeklilik hakkından yararlanabiliyor. Ancak 5400 prim gününün tamamlanması tek başına emekli aylığı bağlanması için yeterli olmuyor.
Emeklilik tarihi belirlenirken ilk sigortalılık tarihi, kadın veya erkek sigortalı olunması, primlerin tamamlandığı dönem ve Bağ-Kur borcu birlikte değerlendiriliyor.
EYT, 5400 Günle Emeklilikte Yaş Şartını Kaldırdı Mı?
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olan Bağ-Kur’luların tam emeklilik koşullarındaki yaş sınırını kaldırdı. Buna karşılık 5400 gün üzerinden kısmi emeklilikte uygulanan yaş şartı devam ediyor.
Bu nedenle EYT kapsamında bulunmasına rağmen kadınlarda 7200, erkeklerde 9000 günlük tam emeklilik primini tamamlayamayan kişiler, 5400 gün seçeneğinde tabi oldukları yaş sınırını beklemek zorunda kalabiliyor.
8 Eylül 1999 Öncesinde Sigortalı Olanların Şartları
Bu dönemde Bağ-Kur’a girenlerin kısmi emeklilik koşulları, geçiş hükümlerine göre belirleniyor. 15 tam yılın yanı sıra kadınlarda 50 ile 56, erkeklerde ise 55 ile 58 arasında değişen kademeli yaş sınırı uygulanıyor.
Kesin yaş koşulu yalnızca sigorta başlangıcına bakılarak belirlenmiyor. Mevzuatta esas alınan tarihte 15 tam yıl ve yaş koşullarının tamamlanmasına kalan süre de hesaplamaya dahil ediliyor.
8 Eylül 1999 İle 30 Nisan 2008 Arasında Sigortalı Olanlar
Bu dönemde ilk kez Bağ-Kur kapsamına giren kadınlar 60 yaş ve 5400 gün, erkekler ise 62 yaş ve 5400 gün şartıyla kısmi emekliliğe başvurabiliyor.
Dolayısıyla 5400 gününü erken tamamlayan bir sigortalının da kadınlarda 60, erkeklerde 62 yaş sınırını beklemesi gerekiyor.
1 Mayıs 2008 Sonrasında Bağ-Kur’a Girenler
1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlarda 5400 prim günü şartıyla birlikte daha yüksek yaş sınırları uygulanıyor. Başlangıçta kadınlar için 61, erkekler için 63 olan yaş koşulu, kanundaki kademeli sisteme göre zaman içinde yükselerek 65’e ulaşabiliyor.
Bu gruptaki kesin emeklilik yaşı, prim koşulunun tamamlandığı dönem ve kişinin hizmet kayıtları dikkate alınarak belirleniyor.
SSK İle Bağ-Kur Arasındaki Fark Ne?
Kısmi emeklilik için gereken prim sayısı, sigortalılık statüsüne göre değişiyor. SSK kapsamında 8 Eylül 1999 öncesinde 3600 gün; 1999–2008 döneminde ise 4500 gün ve 25 yıllık sigortalılık süresi gündeme geliyor.
2008 sonrasında SSK’da kısmi emeklilik primi, ilk sigortalılık yılına göre 4600 günden başlayarak kademeli biçimde 5400 güne yükseliyor. Bağ-Kur’da ise temel kısmi emeklilik şartı 15 tam yıl, yani 5400 gün olarak uygulanıyor.
Prim Borcu Bulunan Bağ-Kur’lu Emekli Olabilir Mi?
Bağ-Kur’luların yaşlılık aylığı başvurusu yaptıkları tarihte kendi sigortalılıkları nedeniyle doğan prim ve prime ilişkin borçlarını kapatmış olmaları gerekiyor. Bu kapsama genel sağlık sigortası prim borçları da girebiliyor.
Dondurulmuş hizmet süreleri 5400 gün hesabında kullanılacaksa öncelikle ihya işleminin tamamlanması ve hesaplanan tutarın süresi içinde ödenmesi gerekiyor. Her sigortalının hizmet geçmişi farklı olduğundan kesin tarih için SGK kayıtları üzerinden kişisel hesaplama yapılması önem taşıyor.
