ÇAYKUR’dan Yerli Üretim Hamlesi! İthal Kokopite Alternatif “Çaykopit” Geliştirildi

ÇAYKUR, çay üretiminden geriye kalan lifli atıkları tarımsal üretime kazandırmak için geliştirdiği çaykopit ile ithal yetiştirme ortamlarına yerli alternatif oluşturmayı hedefliyor. Ön denemelerde domates, kabak ve fasulye yetiştirilirken ürünün ticarileştirilmesi için çalışmalar sürüyor.

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıkları ekonomiye kazandırmak amacıyla geliştirdiği çaykopit projesiyle hem ithalatı azaltmayı hem de yerli tarımsal girdilerin kullanımını artırmayı amaçlıyor.

Modern seracılık, fide üretimi ve süs bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılan, Hindistan cevizi liflerinden elde edilen kokopite alternatif olarak geliştirilen çaykopit, çay atıklarının ekonomik değere dönüştürülmesini sağlayacak.

ÇAYKUR'dan yapılan açıklamada, Türkiye'nin ithalat yoluyla temin ettiği kokopitin yerine çay işleme atıklarından üretilen yerli bir yetiştirme ortamı geliştirilmesi için çalışmalar yürütüldüğü belirtildi. Projenin yaygınlaşmasıyla ithal ürünlere ayrılan kaynağın yurt içinde kalması hedefleniyor.

Deneme üretimlerinde domates, kabak ve fasulye yetiştirildi

ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde yürütülen ön denemelerde çaykopit kullanılarak domates, kabak ve fasulye yetiştirildi. Bitki gelişiminin gözlemlendiği çalışmalarda domates fidelerinden meyve de elde edildi.

Proje kapsamında serada gerbera ve domates yetiştiriciliğine yönelik araştırmalar da devam ediyor.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi yürütücülüğünde; ÇAYKUR Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Ankara Üniversitesinin iş birliğiyle sürdürülen çalışmalarda, çaykopitin standart bir ürün haline getirilmesi ve ticarileştirilmesi amaçlanıyor.

Çaykopitin sebze yetiştiriciliği, fide üretimi, süs bitkileri, saksı harçları ve peyzaj uygulamalarında kullanılabilecek yerli bir tarımsal girdi olması hedefleniyor.

Seracılık büyüyor, yetiştirme ortamlarına ihtiyaç artıyor

ÇAYKUR'un açıklamasında Türkiye'nin örtü altı tarım alanı büyüklüğünde dünyada dördüncü, Avrupa'da ise İspanya'nın ardından ikinci sırada bulunduğu belirtildi.

Türkiye'de 1995 yılında yaklaşık 363 bin dekar olan toplam örtü altı tarım alanı, 2024 yılında 776 bin dekara yükseldi. Aynı dönemde plastik sera alanındaki artışın yüzde 317'ye ulaştığı bildirildi.

Seracılık alanlarının genişlemesi, özellikle topraksız tarımda kullanılan yetiştirme ortamlarına olan ihtiyacı da artırıyor. ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim'in değerlendirmesinde, yerli kaynakların üretime kazandırılmasıyla ithalatın azaltılması ve yurt dışına döviz çıkışının önlenmesi hedefi öne çıktı.

Çay atıkları tarımsal üretime kazandırılacak

Çaykopit projesinin başarıyla ticarileştirilmesi halinde çay işleme sürecinde ortaya çıkan lifli atıklar, tarımsal üretimde kullanılabilecek bir ürüne dönüşecek.

Proje, bir yandan atıkların değerlendirilmesini sağlarken diğer yandan seracılık ve fide üretiminde ithal girdilere alternatif oluşturma potansiyeli taşıyor. Çaykopitin yaygın üretime geçmesiyle yerli kaynakların daha etkin kullanılması ve tarımsal üretimde dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.