Emekli maaşı alan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren yeni uygulama yürürlüğe girdi. SGK, belirli sosyal güvenlik borçlarının emekli maaşlarından otomatik olarak tahsil edilmesine başladı. Peki kimlerin maaşından kesinti yapılacak, kesinti oranı ne kadar olacak, hangi ödemeler kapsam dışında kaldı? İşte merak edilen tüm ayrıntılar…
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), emekli maaşlarından sosyal güvenlik prim borçlarının tahsil edilmesine ilişkin yeni uygulamanın usul ve esaslarını belirledi. Yeni düzenlemeyle birlikte, SGK’dan gelir veya aylık alan kişilerin bazı prim borçları için artık icra takibi beklenmeyecek. Emeklinin ayrıca onayı alınmadan maaşından doğrudan kesinti yapılabilecek.
Emekli Maaşlarından Ne Kadar Kesinti Yapılacak?
Yasal düzenlemeye göre emekli maaşlarından en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılabiliyor. Ancak SGK, uygulamada standart kesinti oranını yüzde 10 olarak belirledi.
Borç tamamen kapanıncaya kadar kesintiler düzenli olarak emekli maaşından tahsil edilecek.
Kimlerin Maaşından Otomatik Kesinti Yapılacak?
Yeni uygulama şu grupları kapsıyor:
• İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar,
• Yaşlılık aylığı (emekli maaşı) alanlar,
• Malullük ve vazife malullüğü aylığı alanlar,
• Emekli olduktan sonra genel sağlık sigortası (GSS) veya diğer SGK prim borcu tespit edilenler,
• Ölüm aylığı alan hak sahiplerinin kendi adına bulunan SGK borçları,
• Birden fazla emekli aylığı alan borçluların her bir maaşından ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek.
Sosyal güvenlik uzmanlarının değerlendirmesine göre, kesinti yalnızca borçlu kişinin kendi maaşına uygulanacak. Eş, çocuk veya diğer hak sahiplerinin aylıkları borç nedeniyle kesintiye uğramayacak.
Hangi Emekli Maaşlarından Kesinti Yapılacak?
SGK’nın belirlediği kapsamda şu ödemelerden kesinti yapılabilecek:
• Sürekli iş göremezlik geliri,
• Ölüm geliri,
• Yaşlılık aylığı,
• Malullük aylığı,
• Vazife malullüğü aylığı,
• Ölüm aylığı.
Bu Üç Maaştan Kesinti Yapılmayacak
SGK’nın yayımladığı düzenlemeye göre aşağıdaki ödemeler otomatik kesinti kapsamı dışında tutuldu:
• Başarılı sporculara bağlanan aylıklar,
• Terör ve terörle mücadele kapsamında bağlanan aylıklar,
• Hazine tarafından ödenen şeref aylıkları.
SGK Borçları Hangi Sırayla Tahsil Edecek?
Kesintilerde ilk sırada Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları yer alacak.
Ardından sırasıyla;
• Eski isteğe bağlı sigorta borçları,
• Topluluk ve tarım sigortalılığı borçları,
• Ek-5 ve Ek-6 sigortalılık borçları,
• Bağ-Kur (4/1-b) prim borçları,
• Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamındaki borçlar tahsil edilecek.
Birden fazla borç bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan tahsilata başlanacak. Nafaka alacakları ise SGK alacaklarından önce ödenecek.
Maaşınızdan Kesinti Yapılırsa Ne Yapabilirsiniz?
Emeklilerin yapılan kesintilere itiraz etme hakkı bulunuyor.
Genel Sağlık Sigortası (GSS) borçlarına ilişkin itirazlar, ikamet edilen yerdeki SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine yapılabilecek.
Diğer prim borçları için ise borcun bulunduğu SGK birimine başvuru yapılabilecek. Başvurunun reddedilmesi halinde yargı yolu da açık olacak.
Milyonlarca Emekliyi İlgilendiriyor
Yeni uygulama, özellikle geçmiş dönemden prim veya GSS borcu bulunan emeklileri doğrudan ilgilendiriyor. Uzmanlar, emeklilerin e-Devlet üzerinden SGK borç sorgulaması yaparak olası kesintileri önceden kontrol etmelerini ve haklarında kayıtlı borç bulunup bulunmadığını düzenli olarak takip etmelerini öneriyor.
