Son yıllarda kış aylarında mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, meyve ağaçlarının dinlenme sürecini yarıda keserek erken çiçek açmasına neden oluyor. Uzmanlar, bu durumun özellikle şubat ve mart aylarında yaşanabilecek zirai don olayları nedeniyle ciddi verim kayıplarına yol açabileceğini belirtiyor.
Hava sıcaklıklarının birkaç gün üst üste ılık seyretmesi, gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkının azalması ve yalancı bahar olarak nitelendirilen kısa süreli ısınmalar, ağaçların biyolojik takvimini etkiliyor. Takvime göre kış mevsimi devam etse de sıcaklığa göre hareket eden ağaçlar çiçek açabiliyor.
Ancak Anadolu’nun birçok bölgesinde mart ayına kadar devam edebilen don olayları, en hassas dönem olan çiçek evresindeki meyve ağaçları için büyük risk oluşturuyor. Uzmanlara göre gece sıcaklığının eksi 2 ila eksi 3 dereceye düşmesi bile kayısı, erik ve badem gibi erken çiçeklenen türlerde o yılın mahsulünün büyük ölçüde zarar görmesine neden olabiliyor.
İklim değişikliği etkisi
Bilim insanları, mevsim geçişlerindeki düzensizliğin temelinde küresel iklim değişikliğinin bulunduğuna dikkati çekiyor. Uzayan sonbahar dönemleri, kısalan ve ılık geçen kış ayları ile ani soğuk hava dalgaları, tarımsal üretim takvimini doğrudan etkiliyor.
Erken çiçeklenmenin ardından yaşanan don olayları, üreticiler için hem verim kaybına hem de ekonomik zarara yol açıyor. Bu durumun sadece çiftçiyi değil, gıda arzı ve fiyatlar üzerinden tüketiciyi de etkileyebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, üreticilerin meteorolojik uyarıları yakından takip etmeleri, gerekli önlemleri almaları ve iklim değişikliğine uyumlu tarım uygulamalarına yönelmeleri gerektiğini vurguluyor.
Mevsim normallerinin üzerinde seyreden sıcaklıkların kısa vadede bahar havası oluşturduğunu ancak uzun vadede tarımsal riskleri artırdığını belirten uzmanlar, erken çiçeklenmenin çoğu zaman yaklaşan bir tehlikenin habercisi olabileceğine işaret ediyor.
