Kullanım ömrünü tamamlayan eski telefonlar ve elektronik cihazlar, çöpe atıldığında aslında önemli bir ekonomik değerin de kaybolmasına neden oluyor. Çünkü bu cihazların devre kartlarında altın başta olmak üzere değerli metaller bulunuyor. Geliştirilen özel geri dönüşüm teknolojileri sayesinde bu metaller yeniden kazanılabiliyor.
İngiltere’de faaliyet gösteren Royal Mint’in uyguladığı sistem ise dikkat çekiyor. Tesis, elektronik atıklardan yılda yaklaşık 400 kilogram altın geri kazanıyor. Üstelik altının ayrıştırılması için yüksek sıcaklıklarda eritme işlemine gerek duyulmuyor.
Elektronik Atıklardan Yılda 400 Kilogram Altın
İngiltere’deki Royal Mint, Galler’de yaklaşık iki yıl önce faaliyete geçen tesisinde elektronik atıkları işliyor. Tesisin yıllık 4 bin tona kadar elektronik atık işleme kapasitesi bulunuyor.
Elektronik cihazlardaki altının önemli bir bölümü devre kartlarında yer aldığı için öncelikle altın içeren parçalar diğer elektronik bileşenlerden ayrılıyor.
Altın Eritilmeden Geri Kazanılıyor
Sistemin en dikkat çekici özelliği ise kullanılan yöntem.
Altın, yüksek sıcaklıklarda eritilmek yerine oda sıcaklığında uygulanan özel bir kimyasal işlemle elektronik parçalardan ayrıştırılıyor. Kanada merkezli Excir tarafından geliştirilen patentli teknolojiyle altın içeren devre kartları özel bir kimyasal işlemden geçiriliyor.
Kullanılan kimyasalın sonraki elektronik atık gruplarında yeniden değerlendirilebilmesi de yöntemin kaynak ve enerji tüketiminin azaltılmasına katkı sağlıyor.
Bir Eski Telefonda Ne Kadar Altın Var?
Tek bir telefondaki altın miktarı oldukça küçük. Ancak milyonlarca telefon bir araya geldiğinde ortaya ciddi bir ekonomik değer çıkıyor.
İngiltere Merkez Bankası ofislerinden toplanan eski telefonlarda yapılan çalışmalarda ortalama 30 miligram altın bulunduğu belirtiliyor. Bu miktarın değeri yaklaşık 3 sterlin seviyesinde hesaplanırken, günümüzde kullanılan bazı akıllı telefonlarda bulunan altının parasal değerinin 4 sterline kadar çıkabildiği ifade ediliyor.
Yani eski bir telefon tek başına büyük bir servet anlamına gelmese de milyonlarca cihazın geri dönüştürülmesi, önemli miktarda altının ekonomiye yeniden kazandırılmasını sağlayabiliyor.
Eski Telefonun Altını Mücevher Oluyor
Geri kazanılan altın, saflaştırıldıktan sonra yeniden kullanılıyor.
Royal Mint, elektronik atıklardan elde ettiği altını kendi “886” adlı mücevher koleksiyonunda değerlendiriyor. Böylece yıllarca kullanılan bir cep telefonunun devre kartındaki altın, geri dönüşüm sürecinin ardından bir kolyenin, yüzüğün veya başka bir mücevherin parçası olabiliyor.
Dünyada 62 Milyon Ton Elektronik Atık Oluştu
Elektronik atık sorunu ise yalnızca değerli metallerin kaybedilmesiyle sınırlı değil.
Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde 2022 yılında 62 milyon ton elektronik atık oluştu. Bu atığın yalnızca yüzde 22,3’ünün resmi olarak toplanıp geri dönüştürüldüğü belirtiliyor.
Geri kalan elektronik atıkların uygun olmayan yöntemlerle bertaraf edilmesi hem ekonomik kayıplara hem de çevresel risklere yol açıyor.
Eski Telefonları Çöpe Atmayın
Eski telefon, bilgisayar, tablet ve diğer elektronik cihazların geri dönüşüme gönderilmesi, içlerindeki değerli metallerin yeniden ekonomiye kazandırılmasını sağlıyor.
Bunun yanında elektronik cihazlarda bulunabilen kurşun ve cıva gibi zararlı maddelerin kontrolsüz biçimde doğaya karışmasının da önüne geçilmesine yardımcı oluyor.
Kısacası, çekmecede yıllardır bekleyen eski telefonunuz sadece kullanılmayan bir cihaz olmayabilir. İçinde geri kazanılabilecek değerli metaller bulunuyor. Bu nedenle eski elektronik cihazları çöpe atmak yerine uygun elektronik atık toplama noktalarına teslim etmek hem çevre hem de ekonomi açısından daha doğru bir seçenek.
