Karabük Üniversitesi KAPGEM tarafından hazırlanan “Tersine Beyin Göçü Politika Raporu” tanıtıldı. Raporda, nitelikli insan kaynağının Türkiye’ye yeniden kazandırılması için 5 stratejik paket ve 16 politika aracı önerildi.
Karabük Üniversitesi Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Merkezi (KAPGEM) Bilim Politikaları Masası tarafından hazırlanan “Tersine Beyin Göçü Politika Raporu”, düzenlenen toplantıyla kamuoyuna tanıtıldı.
KBÜ Yabancı Diller Yüksekokulu Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen programa Rektör Prof. Dr. Fatih Kırışık, akademisyenler, idari personel, öğrenciler ve davetliler katıldı.
KAPGEM Bilim Politikaları Masası’nın 19. politika raporu olan çalışma, Türkiye’den yurt dışına yönelen nitelikli insan kaynağının yeniden ülkeye kazandırılması, beyin dolaşımının desteklenmesi ve araştırma-geliştirme ekosisteminin güçlendirilmesi amacıyla hazırlandı.
“En stratejik kaynak genç zihinler”
Programda konuşan KBÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, nitelikli insan kaynağının ülkelerin kalkınmasındaki önemine dikkat çekti.
Kırışık, Türkiye’den farklı ülkelere yönelen nitelikli insan kaynağının yeniden ülkeye kazandırılması ve Türkiye’nin farklı ülkelerden nitelikli beyinleri çekebilen bir merkez haline gelmesi gerektiğini belirtti.
Bilimsel üretimin teknolojik ve ekonomik gelişmedeki rolüne de değinen Kırışık, bilim ve beyin gücüne yatırım yapılmasının ülkelerin gelişimi açısından kritik olduğunu ifade etti.
Beyin göçü artık dijital boyut da taşıyor
Raporun sunumunu yapan Bilim Politikaları Masası Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilal Aygün ise beyin göçünün günümüzde farklı biçimlerde ortaya çıktığına dikkat çekti.
Aygün, bazı nitelikli insan kaynağının yurt dışında fiziksel olarak çalışırken, bir bölümünün Türkiye’de yaşamasına rağmen yabancı kurumlar için dijital ortamda üretim yaptığını belirtti. Bu durumun beyin göçünün fiziksel boyutunun yanı sıra sanal bir boyut da kazanmasına neden olduğunu ifade etti.
5 stratejik paket, 16 politika aracı
Raporda tersine beyin göçünün desteklenmesi amacıyla 5 stratejik paket ve 16 politika aracı önerildi.
İlk pakette araştırmacılara yönelik finansal teşvikler, sosyal yaşam destekleri, askerlik düzenlemeleri ve bürokratik kolaylıklar yer alırken, ikinci pakette üniversitelere yönelik teşvikler öne çıkarıldı.
Üçüncü pakette teknokentler, ortak laboratuvarlar ve stratejik alanlara yönelik ek finansman destekleri önerilirken, doçentlik kriterlerinde yeni ağırlıklar ve dördüncü nesil üniversite vizyonuna yönelik hedefler de raporda yer aldı.
Dördüncü pakette diaspora ağları ve sanal laboratuvarlar aracılığıyla Türkiye dışındaki beyin gücünün de araştırma ekosistemine dahil edilmesi hedefleniyor.
Beşinci pakette ise başarının yalnızca ülkeye dönen kişi sayısıyla ölçülmemesi; araştırmacıların ülkede kalma süresi, üretkenliği ve kurumsal katkısının da takip edilmesi öneriliyor.
Uzun vadeli hedef araştırma altyapısını güçlendirmek
Aygün, önerilen modelin kısa, orta ve uzun vadede aşamalı olarak uygulanmasının planlandığını belirtti.
Kısa vadede mevcut program ve idari süreçlerin iyileştirilmesi, orta vadede yükseköğretimde çalışma ve değerlendirme sistemlerinin geliştirilmesi, uzun vadede ise ulusal araştırma altyapısı ve kurumsal kapasitenin uluslararası rekabet düzeyine taşınması hedefleniyor.
Raporda ayrıca ilgili bakanlıklar ve paydaşların katılımıyla “Ulusal Nitelikli İnsan Kaynağı ve Beyin Dolaşımı Koordinasyon Kurulu” oluşturulması önerildi.
Editörlüğünü Prof. Dr. Fatih Kırışık ve Prof. Dr. Ersin Müezzinoğlu’nun üstlendiği rapor; Dr. Öğr. Üyesi Abdullah Bilal Aygün, Prof. Dr. Fatih Kırışık, Öğr. Gör. Dr. Deniz Tanır, Dr. Öğr. Üyesi Muharrem Ünver ve Doç. Dr. Ediz Erdem tarafından hazırlandı.
Karabük Üniversitesi, KAPGEM bünyesinde hazırlanan politika raporları aracılığıyla bilimsel üretim, teknolojik kalkınma ve kamu politikaları alanlarında akademik çalışmalarını sürdürdüğünü bildirdi.
