Karabük Üniversitesi bünyesinde geliştirilen iki yenilikçi sistem, demiryollarında güvenliği ve operasyonel verimliliği artırmayı hedefliyor. Karabük Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi ve Karabük Üniversitesi Teknokent’te faaliyet gösteren Tree Arge Tic. Ltd. Şti.’nin kurucusu Ahmet Hayrettin Yüzer tarafından geliştirilen frekans tabanlı kontrol sistemi ile lidar destekli gabari ölçüm cihazı, raylı sistemlerde yerli ve bütüncül çözümler sunuyor.
Tek Kablo Üzerinden Uzaktan Kontrol
Geliştirilen ilk sistem olan frekans üretim cihazı, demiryollarındaki dağınık kontrol altyapısını sadeleştirmeyi amaçlıyor. Bu teknoloji sayesinde merkezden uzakta bulunan hemzemin geçitler ve sinyalizasyon ekipmanları tek bir kablo üzerinden kontrol edilebiliyor.
Doç. Dr. Yüzer, mevcut sistemlerde yaşanan kablo karmaşasının ciddi sorunlara yol açtığını belirterek, merkezden gönderilen frekans sinyalinin saha noktalarındaki alıcılar tarafından algılandığını ve ilgili ekipmanların bu sayede devreye alındığını ifade etti. Sistemle birlikte bariyerler ve sinyalizasyon unsurları merkezi olarak yönetilebiliyor. Ürünün deneme süreci için demiryolu işletmelerine sunulmasının planlandığı bildirildi.
Lidar Destekli Gabari Ölçümü
Çalışmaların ikinci ayağını ise lidar destekli gabari ölçüm cihazı oluşturuyor. Bu sistem, tünel kesitlerinin hassas biçimde ölçülmesini sağlayarak trenlerin maksimum dolu hâliyle tünel duvarlarına temas riskinin analiz edilmesine imkân tanıyor.
Yüzer, cihazın iki boyutlu kesit ölçümleri aldığını, bu verilerin birleştirilmesiyle üç boyutlu tünel modelinin oluşturulabildiğini belirtti. Sistem ayrıca iki ray arasındaki mesafeyi (ekartman) ve raylar arasındaki yükseklik farkını da ölçerek tren güvenliği açısından kritik parametreler sunuyor.
Yaklaşık 16 kilogram ağırlığında tasarlanan cihazın tek kişi tarafından taşınabildiği, bu yönüyle yurt dışından temin edilen daha ağır muadillerine göre önemli bir operasyonel avantaj sağladığı kaydedildi.
Dışa Bağımlılığı Azaltacak Yerli Teknoloji
Karabük Üniversitesinde geliştirilen bu iki yerli sistemle raylı ulaşımda güvenliğin artırılması ve kritik teknolojilerde dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor. Üniversitenin araştırma kapasitesi ile Teknokent ekosisteminin entegre yapısı, sanayi iş birliklerini güçlendirerek yüksek katma değerli yerli çözümlerin ortaya çıkmasına katkı sunuyor.
