Şafak Zeki AKCA yazdı.
Önce kısa bir çağrı yapıldı:
“Mahallemiz Evimiz, Temiz Tutmak Görevimiz.”
Ardından bir tarih açıklandı:
5 Haziran Dünya Çevre Günü.
İlk bakışta sıradan bir belediye etkinliği gibi görülebilir.
Oysa mesele bundan çok daha büyük.
Çünkü şehirler yalnızca yapılan yollarla, kaldırımlarla, parklarla güzelleşmez. Bir şehrin gerçek güzelliği, o şehirde yaşayan insanların gösterdiği özenle ortaya çıkar.
Yıllar önce Almanya’ya gitmiştim.
Şehirleri gezerken dikkatimi çeken ilk şeylerden biri sokakların ve kaldırımların olağanüstü temizliğiydi. Neredeyse tek bir izmarit, tek bir çöp görmek mümkün değildi.
Orada yaşayan Türk dostlarımızla sohbet ederken yanımızda Alman vatandaşı bir arkadaşımız da vardı. Konu dönüp dolaşıp temizliğe geldi. Merak edip sorduk:
“Bu kadar temizliği nasıl sağlıyorsunuz?”
Anlattıkları oldukça ilginçti.
Bir gün elinde metal bir aletle kaldırım taşlarının arasından çıkan otları temizleyen bir vatandaşı görmüşler. Bunun sıradan bir davranış olmadığını, yüzyıllardır süregelen bir geleneğin parçası olduğunu anlatmışlar.
Almanya’da insanlar evlerinin önündeki kaldırımlardan sorumlu tutuluyor. Temizlik sadece belediyenin işi olarak görülmüyor. Herkes yaşadığı alanın bakımına katkı sunuyor. Üstelik bu sorumluluk yerine getirilmezse çeşitli yaptırımlar ve cezalar da uygulanabiliyor.
Bu geleneğin adı “Kehrwoche”.
Kelime anlamıyla “Süpürme Haftası.”
15’inci yüzyılın sonlarında özellikle Schwaben bölgesinde ortaya çıkan bu uygulama zamanla tüm Almanya’ya yayılmış. Başlangıçta şehirlerde düzen ve temizliği sağlamak amacıyla yerel kurallarla uygulanırken bugün Alman kültürünün temel taşlarından biri olan “ordnung”, yani düzen anlayışının sembollerinden biri haline gelmiş.
Modern apartmanların iç yönetmeliklerinde, kira sözleşmelerinde bile bu sorumluluklara yer veriliyor.
İnsanlar bunu bir angarya olarak değil, yaşadıkları çevreye duydukları saygının bir göstergesi olarak görüyor.
Aslında çevre bilinci tam da burada başlıyor.
Evin önündeki kaldırımda…
Mahallenin köşesindeki parkta…
Orman yolunun kenarına bırakılan bir pet şişede…
Çocukların oynadığı oyun alanında…
Yani çevreyi korumak, büyük söylemlerden önce küçük davranışlarla mümkün oluyor.
Karabük Belediyesi’nin Dünya Çevre Günü kapsamında başlattığı temizlik seferberliğine de bu gözle bakmak gerekiyor.
Bugün çevre denildiğinde aklımıza önce iklim değişikliği geliyor. Küresel ısınma geliyor. Denizlerdeki plastik atıklar geliyor.
Elbette bunların tamamı insanlığın ortak sorunu.
Ancak çevre bilinci önce yaşadığımız sokağın temizliğinden başlıyor.
Karabük’ün yıllardır konuştuğu konuların başında çevre geliyor. Hava kalitesi konuşuluyor, yeşil alanlar konuşuluyor, temizlik konuşuluyor.
Bu nedenle Dünya Çevre Günü dolayısıyla yapılacak etkinliği yalnızca birkaç torba çöpün toplanacağı bir organizasyon olarak değerlendirmemek gerekiyor.
Asıl amaç farkındalık oluşturmak.
Bir çocuğun yere çöp atmaması…
Bir gencin yaşadığı çevreye sahip çıkması…
Bir yetişkinin mahallesini kendi evi gibi görmesi…
Gerçek başarı işte burada yatıyor.
Karabük Belediye Başkanı Özkan Çetinkaya’nın etkinlikte vatandaşlarla birlikte sahada yer alacak olması da bu açıdan önemli. Çünkü çevre duyarlılığı masa başında verilen talimatlarla değil, sahada gösterilen örneklerle güçlenir.
Aynı eldiveni giymek, aynı çöp torbasını taşımak, aynı sokakta emek vermek bazen uzun konuşmalardan çok daha güçlü mesajlar verir.
Unutmamak gerekir ki temiz bir şehir sadece belediyenin başarısı değildir.
O şehirde yaşayan herkesin ortak eseridir.
Belki de Almanya’nın yıllar önce keşfettiği ve bugün hâlâ uyguladığı anlayışın özü de budur.
Sokak benim değil, bizimdir.
Park benim değil, bizimdir.
Mahalle benim değil, bizimdir.
Şehir benim değil, bizimdir.
Ve eğer bu şehir bizimse, onu temiz tutmak da hepimizin görevidir.
Çünkü çevreyi korumak bir günün değil, her günün sorumluluğudur.
Kalın Sağlıcakla
