Karabük Üniversitesi’nde (KBÜ) yürütülen doktora tezi kapsamında, prostat kanserinin erken tanı ve sınıflandırılmasına yönelik yapay zekâ tabanlı yeni bir sistem geliştirildi. TÜBİTAK tarafından desteklenen çalışma, dijital patoloji alanında önemli bir yenilik olarak değerlendiriliyor.
Karabük Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Caner Özcan danışmanlığında, doktora öğrencisi Buse Yaren Kazangirler tarafından yürütülen proje kapsamında, histopatolojik görüntüler üzerinden prostat kanserinin tespiti ve sınıflandırılması hedefleniyor.
“TÜBİTAK 1002 Hızlı Destek Programı” kapsamında desteklenen çalışmanın, prostat kanserinde kullanılan Gleason derecelendirme sisteminin daha hızlı, tutarlı ve yorumlanabilir şekilde uygulanmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Yapay Zekâ ile Histopatolojik Analiz
“Dino-Craf: Histopatolojik WSI’larda Çok Ölçekli Vision Transformer Tabanlı Öz Denetimli Temsil Öğrenimi ile Prostat Kanserinde Hiyerarşik Karar Modellemesi” başlıklı doktora tezinde, dijital patoloji görüntülerinin yapay zekâ ile analiz edilerek kanserli ve sağlıklı dokuların ayrıştırılması, Gleason paternlerine göre sınıflandırılması ve morfolojik alt örüntülerin ortaya çıkarılması amaçlanıyor.
Proje kapsamında geliştirilen sistemin, patologların iş yükünü azaltırken tanı süreçlerine karar destek mekanizması sunması hedefleniyor.
“Hekimin Yerine Değil, Destek Amaçlı”
Proje danışmanı Doç. Dr. Caner Özcan, yapay zekâ sistemlerinin klinik kullanımda hekimin yerini almak için değil, destekleyici bir araç olarak geliştirildiğini vurguladı.
Özcan, yüksek çözünürlüklü histopatolojik görüntüler üzerinde kanserli bölgelerin daha doğru analiz edilmesi ve Gleason paternlerinin güvenilir biçimde belirlenmesinin tanı süreçlerine önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
Çalışmanın yalnızca sınıflandırma doğruluğuna değil, aynı zamanda morfolojik yapıların görünür hale getirilmesine de odaklandığı belirtildi.
ABD ile Ortak Bilimsel Çalışma
Projenin uluslararası boyutuna da dikkat çeken Özcan, çalışmanın Karabük Üniversitesi’nin yanı sıra ABD’deki Kentucky Üniversitesi ve Louisville Üniversitesi ile birlikte yürütüldüğünü söyledi.
Bu iş birliğinin, hem bilimsel üretkenliği artırdığı hem de farklı akademik disiplinler arasında yeni çalışmaların önünü açtığı ifade edildi.
Beş Farklı Veri Seti ile Geliştiriliyor
Doktora öğrencisi Buse Yaren Kazangirler ise geliştirilen modelin yalnızca sınıflandırma değil, aynı zamanda klinik karar destek sistemi olarak tasarlandığını belirtti.
Çalışmada farklı hastanelerden ve araştırma merkezlerinden elde edilen beş ayrı veri setinin kullanıldığı, bu sayede modelin genellenebilirliğinin artırılmasının hedeflendiği kaydedildi.
Kazangirler, geliştirilen sistemin Gleason 3, 4 ve 5 paternleri ile birlikte benign ve malign dokuların ayrıştırılmasında yüksek doğrulukla çalıştığını ifade etti.
Dijital Patolojide Yeni Dönem
Karabük Üniversitesi’nde geliştirilen yapay zekâ tabanlı sistemin, prostat kanserinin erken tanısında hekimlere önemli bir karar destek aracı sunması ve dijital patoloji alanında yeni bir dönemin kapılarını aralaması bekleniyor.
