Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, asfalt yüzeylerinde donma başlangıcını geciktirerek kış koşullarında yol güvenliğinin artırılmasını hedefleyen TÜBİTAK 1002-A projesinde araştırmacı olarak görev alıyor.
Karabük Üniversitesi (KBÜ) Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, buzlanma kaynaklı trafik kazalarının azaltılmasına yönelik yürütülen TÜBİTAK destekli araştırma projesinde görev aldı.
İstanbul Gelişim Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Yurdabal Apak’ın yürütücülüğünü üstlendiği “Sürdürülebilir Yol Kaplama Teknolojisi: Genleştirilmiş Vermikülit ile Asfalt Betonlarında Donma Geciktirme ve Buzlanma Kaynaklı Kazaların Azaltılması” başlıklı proje, TÜBİTAK 1002-A kapsamında gerçekleştiriliyor.
Çözüm asfaltın yapısında aranıyor
Projede, düşük ısı iletkenliğine sahip genleştirilmiş vermikülitin asfalt karışımlarında belirli oranlarda agrega yerine kullanılmasıyla asfalt kaplamaların ısıl davranışının değiştirilmesi araştırılıyor.
Bu yöntemle, herhangi bir aktif ısıtma sistemi kurulmasına gerek kalmadan asfalt yüzeyinin çevresel sıcaklık değişimlerine verdiği tepkinin yavaşlatılması ve yüzeyde donma başlangıcının geciktirilmesi hedefleniyor.
Çalışmanın amacı buzlanmayı tamamen ortadan kaldırmak değil, özellikle kış aylarında donma başlangıcını ve buzlanma hızını geciktirmek olarak ifade ediliyor.
Köprü ve viyadükler de araştırmada
Projede özellikle köprü ve viyadüklerde oluşan buzlanma riski de ele alınıyor. Alt yüzeyleri dış ortama açık olan köprü ve viyadük tabliyelerinin diğer yol kesimlerine göre daha hızlı soğuyabilmesi nedeniyle bu bölgelerde buzlanma riskinin artabildiği belirtiliyor.
Genleştirilmiş vermikülitin düşük ısı iletkenliğinden yararlanılarak yüzey sıcaklığındaki ani düşüşün yavaşlatılması ve özellikle “siyah buz” oluşumunun başlangıcının geciktirilmesi üzerinde duruluyor.
KBÜ’lü akademisyen mekanik testlerde görev alıyor
Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, proje kapsamında asfalt karışımlarının mekanik performansının yanı sıra iç yapı ve homojenlik çalışmalarında görev yapıyor.
Bu kapsamda Marshall deneyi, sıkıştırılabilirlik, boşluk karakteristikleri ve yarı dairesel eğilme değerlendirmelerinin yanı sıra bilgisayarlı tomografi (BT), FTIR ve SEM analizleri gerçekleştiriliyor.
Araştırmada, asfaltın ısıl performansında elde edilebilecek olası kazanımın, malzemenin mekanik ve mikroyapısal özellikleri korunarak sağlanıp sağlanamayacağı değerlendiriliyor.
Hedef optimum vermikülit oranını belirlemek
Projenin nihai hedefi, asfaltın mekanik ve fiziksel performans kriterlerini karşılayan ve aynı zamanda donma başlangıcının geciktirilmesine katkı sağlayabilecek optimum vermikülit ikame oranının belirlenmesi.
Projeden elde edilecek verilerin Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri ve yerel yönetimler gibi ilgili paydaşlarla paylaşılması planlanıyor.
Araştırmanın başarılı sonuçlara ulaşması halinde, kış koşullarında yol bakımına yönelik dış müdahale ihtiyacının ve çevresel yükün azaltılmasına, daha güvenli ve sürdürülebilir yol altyapılarının geliştirilmesine katkı sunması bekleniyor.
Öte yandan proje henüz devam ettiği için mevcut tekil deney sonuçlarının nihai performans göstergesi olarak değerlendirilmemesi, proje tamamlandığında tekrarlı deneyler ve optimum karışım sonuçları üzerinden kapsamlı bir performans değerlendirmesi yapılması öngörülüyor.
