Kredi kartı borcunu zamanında ödeyemeyen milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren önemli bir detay yeniden gündeme geldi. Otomatik ödeme talimatı vermemiş olsanız bile, aynı bankadaki hesabınızda bulunan bakiyenin kredi kartı borcuna mahsup edilmesi mümkün olabiliyor. Ancak maaş hesapları için kanunla güvence altına alınan önemli haklar bulunuyor.
Kredi Kartı Borcunda Gecikme Yaşayanlar Dikkat!
Birçok kredi kartı kullanıcısı, otomatik ödeme talimatı vermediği sürece banka hesabındaki paraya dokunulamayacağını düşünüyor. Ancak bankalarla imzalanan kredi kartı sözleşmelerinde yer alan “Takas, Mahsup ve Virman Yetkisi” maddesi, borcun son ödeme tarihinin geçmesiyle birlikte devreye girebiliyor.
Bu hüküm kapsamında banka, müşterinin aynı bankadaki vadesiz hesapları, vadeli mevduatları veya yatırım hesaplarında bulunan bakiyeyi, geciken kredi kartı borcuna karşılık tahsil edebiliyor.
Dolayısıyla otomatik ödeme talimatının bulunmaması, hesapta bulunan paranın tamamen güvende olduğu anlamına gelmiyor.
Bankalar Hangi Hesaplardan Kesinti Yapabiliyor?
Kredi kartı borcunun gecikmesi halinde banka, sözleşmede yer alan yetkiye dayanarak aynı bankadaki hesaplardan mahsup işlemi gerçekleştirebiliyor.
Kesinti yapılabilecek hesaplar arasında;
- Vadesiz mevduat hesapları,
- Vadeli hesaplar,
- Yatırım hesapları,
- Aynı bankadaki diğer kullanılabilir bakiyeler
yer alabiliyor.
Bu uygulamanın dayanağı ise müşterinin kredi kartı sözleşmesini imzalarken kabul ettiği hükümler oluyor.
Maaş Hesaplarında Durum Farklı
Maaş hesapları ise diğer hesaplardan farklı bir hukuki korumaya sahip.
Borç henüz icra takibine düşmemişse, banka sözleşmedeki yetkiye dayanarak maaş hesabına yatırılan tutardan da tahsilat yapabiliyor.
Ancak borç icra aşamasına geçtiğinde, devreye İcra ve İflas Kanunu giriyor.
Bu durumda;
- Maaşın en fazla yüzde 25’i haczedilebiliyor.
- Maaşın kalan yüzde 75’i ise yasal koruma altında bulunuyor.
Bu düzenleme, kişinin temel yaşam giderlerini karşılayabilmesi amacıyla uygulanıyor.
Yargıtay’dan Tüketiciyi Koruyan Emsal Kararlar
Yargıtay’ın daha önce verdiği emsal kararlarda da maaş hesaplarına ilişkin önemli değerlendirmeler yer alıyor.
Kararlarda, bankaların yalnızca standart kredi kartı sözleşmelerine dayanarak maaş hesabındaki tüm paraya el koymasının her durumda hukuka uygun olmadığı ifade ediliyor.
Özellikle tüketiciden ayrıca alınmış açık ve özel bir onay bulunmuyorsa;
- Maaş hesabındaki tüm bakiyenin çekilmesi,
- Hesabın tamamen bloke edilmesi
hukuka aykırı kabul edilebiliyor.
Bu nedenle her olay, sözleşme hükümleri ve yasal süreç dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendiriliyor.
Hukuka Aykırı Kesinti Yapılırsa Ne Yapılabilir?
Hesabınızdan usulsüz şekilde para çekildiğini düşünüyorsanız aşağıdaki yolları kullanabilirsiniz:
- Maaş hesabı olduğunu gösteren belgeyle bankaya yazılı itirazda bulunabilirsiniz.
- Borç icra aşamasındaysa, maaşın tamamına bloke konulması halinde ilgili İcra Müdürlüğü’ne başvurarak kesintinin yasal sınır olan yüzde 25’e indirilmesini talep edebilirsiniz.
- Onayınız dışında yapılan kesintiler için e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurarak kesilen tutarın iadesini isteyebilirsiniz.
Uzmanlardan Vatandaşlara Uyarı
Uzmanlar, kredi kartı kullanıcılarının imzaladıkları sözleşmelerde yer alan takas, mahsup ve virman hükümlerini dikkatle incelemeleri gerektiğini belirtiyor. Borcun gecikmeye düşmesi halinde bankaların belirli şartlarda hesaplardan tahsilat yapabilmesi mümkün olsa da, özellikle maaş hesapları konusunda tüketiciyi koruyan yasal düzenlemeler bulunuyor.
Hak kaybı yaşanmaması için hukuka aykırı olduğu düşünülen işlemlerde bankaya yazılı başvuru yapılması ve gerekirse Tüketici Hakem Heyeti ile yargı yollarına başvurulması öneriliyor.
