Rize’de somon üretimi ve longevity vizyonuyla yeni ekonomik model

Rize, 6. Gastronomi Günleri ile birlikte Avrupa pazarında yüksek değer bulan Türk somonu ihracatını, İyidere Lojistik Limanı altyapısını ve geleneksel sağlıklı beslenme kültürünü bir araya getirerek kenti küresel ölçekte bir uzun yaşam ve gastronomi merkezine dönüştürmeyi hedefliyor.

6. Gastronomi Rize Günleri, sofrada yaşayan miras, tarladan sağlığa felsefesiyle düzenlenen etkinliklerle sona erdi. Rize'de gastronomi artık yalnızca mutfakta değil; denizde ve ormanda üretim alanında yeniden tanımlanıyor. Zengin iç su kaynakları ve yüksek su kalitesiyle Türkiye su ürünleri sektörünün stratejik merkezi haline gelen Rize, somon ihracatındaki başarısıyla dikkat çekiyor. Rize Belediyesi'nin yerel kalkınma vizyonuyla desteklenen süreçte Türk somonu, Avrupa pazarında yüksek kalite algısı sayesinde rakiplerinden daha pahalıya alıcı buluyor.

Türkiye'de son sekiz yılda üretim ve ihracatta hızlı bir yükseliş gösteren Türk somonu, 2025 yılında yaklaşık 520 milyon dolarlık ihracat geliri elde etti. Ürün, omega-3 ve omega-6 yağ asitleri açısından Norveç somonuna kıyasla daha değerli bulunuyor ve Avrupa'da Norveç somonundan yaklaşık yüzde 15-20 daha yüksek fiyatla raflarda yer alıyor.

Rize'nin somon ihracatındaki yükselişini taçlandıracak en önemli altyapı hamlesi olan İyidere Lojistik Limanı'nda yüzde 82 fiziki gerçekleşme seviyesine ulaşıldı. Karadeniz'in en büyük limanlarından biri olacak tesis, yılda toplam 13 milyon ton kapasiteye ulaşacak.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre doğuşta beklenen yaşam süresinin en yüksek olduğu iller sıralamasında zirvede yer alan Rize, mutfağının sağlıklı yaşam üzerindeki etkisini longevity kavramı çerçevesinde değerlendiriyor. Karalahana gibi süper besinlerin yanı sıra Türk somonu ve alabalık, yerel restoranlarda imza tabaklar olarak sunuluyor. Rize Belediyesi'nin öncülüğünde hayata geçirilmesi planlanan uzun yaşam merkezi ve sağlıklı mutfak atölyeleri bu vizyonu somutlaştırıyor.

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, Rize'nin mavi ve yeşil gücünü sağlıklı gastronomiyle birleştirdiklerini belirterek, somonun sadece bir ihraç ürünü değil, uzun yaşam kültürünün ve şehir markasının bir parçası olduğunu vurguladı.

Kaynak: İHA