Türkiye’de tütün ürünleriyle mücadele kapsamında sigara kullanımına ilişkin yeni düzenlemeler gündeme gelirken, açık alanlarda sigara kullanımının sınırlandırılmasına yönelik tartışmalar da yeniden hız kazandı. Özellikle çocukların ve gençlerin bulunduğu alanlar, işletmelerin açık bölümleri ve bina girişleri için yeni kısıtlamalar öngörülüyor.
Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tütünle mücadele düzenlemesinde, mevcut dumansız hava sahasının kapsamının genişletilmesi planlanıyor. Taslakta yarı açık alanların yanı sıra bazı açık alanların da sigara kullanımından arındırılması, bina girişleri çevresinde mesafe kuralı getirilmesi ve çocukların bulunduğu alanlarda daha sıkı uygulamalar yapılması gibi başlıklar bulunuyor.
Gündemdeki düzenlemelerde sigara kullanımına ilişkin yaptırımların artırılması da öne çıkıyor. Mevcut uygulamada 2026 yılı için yasak olan alanlarda tütün ürünü tüketen kişilere yönelik idari para cezası 1.764 TL olarak uygulanıyor. Yeni taslakta ise bazı ihlaller için mevcut cezaların önemli ölçüde artırılması öngörülüyor. Ancak söz konusu yeni düzenlemelerin tamamının henüz yürürlükte olmadığının altı çiziliyor.
Açık Alanlardaki İzmarit Kirliliği
Sigara kullanımına ilişkin tartışmalar sürerken, sigara tüketiminin ortaya çıkardığı çevre kirliliği de kentlerin önemli sorunları arasında yer alıyor.
Karabük’te özellikle kent merkezindeki yoğun yaya trafiğinin yaşandığı ana caddelerde, sigara içildikten sonra söndürülerek atılan izmaritler dikkat çekiyor. Kaldırım kenarları, çiçeklikler ve ağaç dipleri, bazı noktalarda adeta izmaritlerin bırakıldığı alanlara dönüşüyor. Karabük’te birçok iş merkezinin denetlenmesi gerektiği ise vatandaşlar tarafından özellikle vurgulanıyor.
Öte yandan kent merkezinde yürüyen vatandaşların hemen yanında bulunan çiçekliklerde ve ağaçların çevresinde biriken izmaritler, yalnızca görüntü kirliliğine değil, çevre ve yangın güvenliği açısından da soru işaretlerine neden oluyor.
Özellikle yaz aylarında kuruyan ot, yaprak ve diğer yanıcı maddelerin bulunduğu alanlara atılan tam olarak söndürülmemiş sigara izmaritleri, yangın riski açısından da önem taşıyor.
“Çöp Kutusu Varken Neden Yere Atılıyor?”
Karabük’te cadde ve sokakların temiz tutulması için belediye ekipleri tarafından düzenli temizlik çalışmaları yürütülürken, vatandaşların ortak kullanım alanlarına karşı sorumluluğu da önem taşıyor.
Çöp kutularının bulunduğu noktalarda dahi izmaritlerin yere, çiçekliklere veya ağaç diplerine bırakılması, temizlik çalışmalarının ardından kısa sürede aynı görüntünün yeniden ortaya çıkmasına neden oluyor.
Kent merkezinde estetik açıdan düzenlenen yeşil alanların ve çiçekliklerin sigara izmaritleriyle kirletilmesi, Karabük’ün şehir görüntüsü açısından da olumsuz bir tablo oluşturuyor.
Yeni Yasak Tartışması Karabük’teki Görüntüyü de Gündeme Getiriyor
Türkiye’de dumansız hava sahasının genişletilmesine yönelik hazırlıkların gündeme gelmesi, sigara kullanımının yalnızca sağlık boyutuyla değil, çevre ve kamusal alanların kullanımı açısından da yeniden tartışılmasına neden oluyor.
Antalya’da bazı plajlarda sigara kullanımının yasaklanmasına yönelik uygulama da bu yaklaşımın somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Uygulamanın temel gerekçeleri arasında plajların izmarit kirliliğinden korunması ve çevrenin temiz tutulması bulunuyor.
Karabük’te ise henüz böyle bir açık alan yasağının bulunduğu anlamına gelmemekle birlikte, kent merkezindeki izmarit görüntüleri sigara kullanımının çevreye bıraktığı izi gözler önüne seriyor.
Kent sakinlerinin ortak beklentisi ise basit: Sigara içenlerin izmaritleri yere, çiçekliklere veya ağaç diplerine değil, uygun atık kutularına bırakması.
Çünkü daha temiz bir Karabük yalnızca temizlik ekiplerinin çalışmasıyla değil, vatandaşların da ortak yaşam alanlarına göstereceği özenle mümkün olabilir.
Hedef: Daha Dumansız Bir Türkiye
Türkiye’de tütünle mücadelede hedef yalnızca kapalı alanlarda sigara kullanımını sınırlandırmakla kalmıyor. Sağlık Bakanlığı’nın 2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda, geleceğe yönelik “dumansız ülke” vizyonuna dikkat çekilirken, açık alanlarda tütün ürünü kullanımının da daha fazla sınırlandırılmasına yönelik çalışmaların gerekliliği vurgulanıyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da son dönemde tütünsüz ve dumansız Türkiye hedefini öne çıkarırken, sigaranın günlük yaşamda görünürlüğünü azaltacak yeni mevzuat çalışmaları yürütüldüğünü açıklamıştı. Bakanlık ayrıca sigara bırakma polikliniklerinin sayısının artırıldığını ve vatandaşların bırakma sürecinde desteklenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü bildiriyor.
Dünyada da “tütünsüz nesil” ve “sigarasız ülke” hedefleri giderek daha fazla gündeme geliyor. Avrupa Birliği ülkeleri 2040 yılına kadar “sigarasız” bir toplum oluşturma vizyonunu benimserken, Türkiye’de de tütün kullanımını azaltmaya ve dumansız alanların kapsamını genişletmeye yönelik çalışmaların önümüzdeki dönemde daha fazla gündeme gelmesi bekleniyor.
2040 hedefi, daha dumansız ve tütün kullanımının toplumdaki görünürlüğünün azaltıldığı bir gelecek vizyonunu ortaya koyarken, Karabük’teki izmarit görüntüleri de bu mücadelenin kentlerin sokaklarına kadar uzandığını gösteriyor.
