Yaş şartını beklemeden emeklilik bazı özel durumlarda mümkün olabiliyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, malulen emeklilikte aranan yüzde 60 çalışma gücü kaybı, 1800 prim günü ve sigortalılık süresi gibi kritik şartları açıkladı. İşte malulen emeklilikle ilgili merak edilenler…

Emeklilik yaşını bekleyen milyonlarca çalışan, yaş şartı olmadan emekli olmanın yollarını araştırıyor. Mevzuatta belirli şartları taşıyan sigortalılar için malulen emeklilik imkanı bulunuyor.

SGK Başuzmanı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, yalnızca bir hastalığa sahip olmak veya sağlık raporu almak malulen emeklilik için yeterli değil. Çalışma gücü kaybının belirli seviyede olması, prim ve sigortalılık şartlarının karşılanması ve SGK’nın değerlendirmesinden geçilmesi gerekiyor.

Yaş Beklemeden Emeklilik İçin Yüzde 60 Şartı

Malulen emeklilikte en önemli kriterlerden biri, sigortalının çalışma veya meslekte kazanma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiğinin tespit edilmesi.

Ancak bu oran herhangi bir hastane raporuyla kesinleşmiyor. Maluliyet konusunda nihai değerlendirme SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılıyor.

Onkoloji, psikiyatri, kalp hastalıkları ve organ yetmezliği gibi ciddi sağlık sorunları değerlendirmeye konu olabiliyor. Ancak her başvuru, kişinin sağlık durumu ve çalışma geçmişine göre ayrı ayrı inceleniyor.

Malulen Emeklilik İçin 1800 Gün Prim Yeterli mi?

Sağlık açısından malul kabul edilmek, tek başına emekli aylığı bağlanması için yeterli değil.

Temel uygulamada sigortalının en az 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1800 gün prim şartını karşılaması gerekiyor.

Ancak başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğu tespit edilen kişilerde 10 yıllık sigortalılık süresi aranmayabiliyor. Bu durumda 1800 prim günü şartının sağlanması yeterli olabiliyor.

Malulen emeklilikte temel şartlar

Sadece Hastalık Raporu Yeterli Değil

Malulen emeklilik konusunda en sık karıştırılan noktalardan biri sağlık raporu ile malullük kararının aynı kabul edilmesi.

Bir hastalığın teşhis edilmesi veya uzun süreli rapor kullanılması, tek başına malulen emeklilik hakkı doğurmuyor. Çalışma gücü kaybının mevzuatta belirtilen şartları taşıyıp taşımadığı SGK tarafından değerlendiriliyor.

Bu nedenle aynı hastalığa sahip iki kişinin başvurusu farklı sonuçlanabiliyor.

Malullük Aylığı İçin İşten Ayrılma Şartı

Malulen emeklilikte sağlık ve prim şartlarının yanı sıra çalışma durumuna ilişkin koşullar da bulunuyor.

Başvuru sırasında sigortalının çalıştığı işten ayrılmış olması veya kendi nam ve hesabına çalışıyorsa faaliyetini sonlandırması gerekiyor. Bağ-Kur kapsamında bulunan kişiler açısından SGK’ya prim borcunun bulunmaması da önem taşıyor.

Bu nedenle başvuruda sağlık durumu, prim günü, sigortalılık süresi ve sigortalılık statüsü birlikte değerlendiriliyor.

Memurlar İçin Malullük Şartları Farklı

4/1-c kapsamında görev yapan devlet memurları açısından maluliyet süreci farklı kurallara tabi olabiliyor.

Memurun çalışma gücünü yüzde 60 oranında kaybetmesi veya görevini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü yitirmesi halinde maluliyet süreci gündeme gelebiliyor.

Bunun yanında kişinin görevine devam edip edemeyeceği ve başka bir göreve atanmasının mümkün olup olmadığı da değerlendirilebiliyor.

Uzun Süreli Hastalık Raporlarında Süreler Nasıl Hesaplanıyor?

Hastalık nedeniyle alınan izin süreleri de çalışma hayatında önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.

Aktarılan bilgilere göre kanser, verem ve bazı ruhsal hastalıklarda izin süresi 18 aya, diğer hastalıklarda ise 12 aya kadar uygulanabiliyor. Gerekli görülmesi halinde bu sürelerin uzatılması mümkün olabiliyor.

Aynı hastalık nedeniyle farklı tarihlerde alınan raporların değerlendirilmesinde ise raporlar arasındaki süre dikkate alınıyor.

Aynı Hastalıktan Alınan Raporlar Birleştirilebilir mi?

Aynı hastalık nedeniyle alınan raporların birlikte değerlendirilmesinde raporlar arasındaki süre önem taşıyor.

Aktarılan bilgilere göre aynı hastalıktan bir yıldan fazla ara verilmeden alınan raporlar birlikte değerlendirilebiliyor. Raporlar arasında bir yıldan fazla süre bulunması halinde ise önceki raporların hesaba katılmaması söz konusu olabiliyor.

Farklı hastalıklar ise ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Sigortalılık Statüsü Değişirse Malullük Hakkı Kaybolur mu?

Sigortalının çalışma hayatında farklı statülere geçmesi de malullük sürecinde önem taşıyor.

Bir dönemde malul kabul edilen ancak gerekli prim şartını tamamlamayan kişinin, daha sonra farklı bir sigortalılık statüsünde çalışarak şartları tamamlaması halinde durumu yeniden değerlendirilebiliyor.

Bu nedenle kişinin yalnızca mevcut sigortalılık durumu değil, tüm sigortalılık geçmişi dikkate alınıyor.

Malulen Emeklilikte Son Kararı SGK Veriyor

Yaş şartını beklemeden emeklilik konusunda en kritik nokta, kişinin sahip olduğu hastalıktan çok çalışma gücü kaybının SGK tarafından nasıl değerlendirildiği.

Malullük aylığı bağlanabilmesi için sağlık kriterlerinin yanı sıra sigortalılık süresi, prim günü, çalışmanın sona ermesi ve kişinin tabi olduğu sigortalılık statüsü birlikte değerlendiriliyor.

Bu nedenle tek bir hastalık veya sağlık raporu üzerinden kesin olarak “malulen emekli olunur” demek mümkün değil. Her başvuru, kişinin sağlık durumu ve sosyal güvenlik geçmişine göre ayrı ayrı değerlendiriliyor.