SGK Giriş Tarihine Göre Prim Gün Şartları Belli Oldu
Kendi isteğiyle işten ayrılan herkes kıdem tazminatı alamıyor. Ancak emeklilik için gerekli prim ve sigortalılık süresini tamamlayan çalışanlar, yaş şartını beklemeden kıdem tazminatı alarak işten ayrılabiliyor. İşte 3600, 4500, 7000 ve 5400 prim günüyle kıdem tazminatı alma şartları…
Türkiye’de milyonlarca çalışanın merak ettiği kıdem tazminatında önemli bir ayrıntı bulunuyor. Normal şartlarda kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamıyor. Ancak emeklilik nedeniyle iş sözleşmesini kendi isteğiyle sona erdiren çalışanlar için farklı bir uygulama bulunuyor.
Belirli sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamlayan çalışanlar, emeklilik yaşını beklemeden istifa ederek kıdem tazminatlarını alabiliyor.
Bu haktan yararlanabilmek için en önemli kriter ise çalışanın ilk sigortalılık tarihi, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi oluyor.
8 Eylül 1999 ve Öncesinde Sigorta Girişi Olanlar
İlk sigortalılık tarihi 8 Eylül 1999 ve öncesinde olan çalışanlar açısından 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3.600 prim günü şartı öne çıkıyor.
Bu şartları tamamlayan çalışanlar, emeklilik yaşını beklemeden işten ayrılarak kıdem tazminatına hak kazanabiliyor.
Ancak burada yalnızca prim gününün tamamlanması yeterli değil. Çalışanın kıdem tazminatına esas koşulları sağladığını gösteren SGK yazısını işverene sunması gerekiyor.
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası Sigorta Girişi
Bu tarihler arasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar için iki farklı seçenek bulunuyor.
Çalışanın;
• 7.000 prim gününü tamamlaması veya
• 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4.500 prim gününü tamamlaması
halinde, emeklilik yaşını beklemeden kıdem tazminatıyla işten ayrılma imkânı doğabiliyor.
Bu kapsamda çalışanların işten ayrılmadan önce SGK’dan gerekli yazıyı almaları büyük önem taşıyor.
1 Mayıs 2008 Sonrası Sigorta Girişi Olanlar
1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlarda ise sistem farklı şekilde uygulanıyor.
Bu grupta kıdem tazminatı açısından belirleyici olan şart, çalışanın tabi olduğu emeklilik rejimine göre gerekli prim gün sayısını tamamlaması.
Prim şartı, sigorta giriş tarihine göre kademeli olarak yükseliyor.
2008 Sonrası Kademeli Prim Gün Şartı
2008 sonrası belirli dönemlerde gerekli prim gün sayıları kademeli olarak artırılıyor. Bu nedenle çalışanın yalnızca işe giriş yılına değil, ilk sigortalılık tarihine ve tabi olduğu emeklilik şartlarına bakılması gerekiyor.
Özellikle 2016 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar açısından 5.400 güne kadar çıkan prim şartı gündeme geliyor.
Bu nedenle çalışanların kendi durumlarını SGK kayıtları üzerinden kontrol etmeden işten ayrılmaları önemli bir hak kaybı riskine yol açabilir.
Kıdem Tazminatı İçin SGK Yazısı Şart
Yaşını beklemeden kıdem tazminatı almak isteyen çalışanların en önemli adımlarından biri, işten ayrılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan kıdem tazminatına esas yazı almaları.
Çalışanın gerekli şartları taşıdığını belgeleyen bu yazının işverene sunulmasının ardından iş sözleşmesi emeklilik şartları kapsamında sona erdirilebiliyor.
Burada önemli bir ayrıntı daha bulunuyor: Kıdem tazminatına hak kazanabilmek için genel olarak aynı işverene bağlı en az 1 yıllık çalışma süresinin de tamamlanmış olması gerekiyor.
İstifa Etmeden Önce Bu Kontrolü Yapın
Emeklilik yaşını beklemeden kıdem tazminatı almak isteyen çalışanların, dilekçelerini vermeden önce SGK kayıtlarını kontrol ettirmesi gerekiyor.
İlk sigorta giriş tarihi, toplam prim günü ve sigortalılık süresi birlikte değerlendirilerek kişinin kıdem tazminatına esas yazıyı alıp alamayacağı netleştirilmeli.
Yanlış gerekçeyle veya gerekli SGK belgesi alınmadan yapılan bir işten ayrılış işlemi, kıdem tazminatı konusunda uyuşmazlığa neden olabilir.
Kısacası
3600, 4500, 7000 veya 5400 prim günü gibi rakamlar, çalışanın ilk sigortalılık tarihine göre farklı anlam taşıyor. Bu nedenle herkes için tek bir prim günü şartı bulunmuyor.
Çalışanların kendi durumlarına uygun şartı öğrenmek için SGK kayıtlarını kontrol etmesi ve işten ayrılmadan önce gerekli belgeyi alması önem taşıyor.
Not: Kıdem tazminatı şartları çalışanın ilk sigortalılık tarihi ve tabi olduğu emeklilik statüsüne göre değişebildiğinden, işten ayrılmadan önce SGK’dan güncel ve kişiye özel durumun teyit edilmesi gerekiyor.