Amasya’da baraj gölü inşaatı nedeniyle su altında kalma riski bulunan ’bağ havacivası’ bitkisinin örnekleri yeni hayat alanına nakledildi. Yalnızca Amasya’da doğal olarak yetişen ve yok olma tehlikesi altındaki endemik bir çeşit olan bitkinin manzaraları Tabiat Müdafaa ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından paylaşıldı.
İlk defa 1889’da Bornmüller tarafından Amasya Lokman Dağı’ndan toplanan bitki, ’Alkanna haussknechtii Bornm’ ismi verilerek 1894’te yeni bir tıp olarak bilim dünyasına tanıtıldı. 128 yıl sonra 2017 yılında uygulanan Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında Amasya Üniversitesinden akademisyenler ile Tabiat Muhafaza ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü vazifelilerinin çalışmaları sonucu bitki bulunarak kayıt altına alındı. Ömür alanı tamamlanma basamağına gelen Aydınca Barajı suları altında kalma riski bulunan bitkinin örnekleri daha üst noktalara taşındı.
Doğasına en uygun yeni hayat alanına nakledildi
Doğa Müdafaa ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, çiçeği beyaz ve sarı renkli olan bitkinin manzaralarını paylaştı. Yapılan paylaşımda, “Amasya’daki Aydınca Barajı’nın inşaatı sırasında yürütülen ‘Baraj Göl Aynası Altında Kalacak Bitki Cinslerinin Tespiti Projesi’ kapsamında alanda bağ havacivası tespit edildi. Baraj gölü inşaatı nedeniyle su altında kalma riski taşıyan bu değerli tıp, bulunduğu alandan ihtimamla alınarak tabiatına en uygun yeni ömür alanına nakledildi. Sadece Orta Karadeniz’de yetişen bu tıp için müdafaa ve izleme çalışmalarımızı aralıksız sürdürüyoruz” tabirlerine yer verildi.
Kuraklık bitkide sayısal düşüşe yol açtı
Projede vazife alan Amasya Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cengiz Yıldırım, “Bağ havacıvası kritik bir seviyededir. Her an tehdit altına girip yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Biz Amasya’nın biyoçeşitliliğini çalışırken Aydınca köyü civarında üretimi süren baraj gölü alanının kenarlarında arkadaşlarımızla birlikte bitkiyi bulduk. Bölge suyla dolacağı için uygun periyotlarda bitkiyi topraklarıyla birlikte üst düzeylere taşıdık” dedi.
Bölgede bir alanda daha örneklerine rastladıkları bitkinin gelişiminin takip altına alındığını anlatan Prof. Dr. Yıldırım, “En son saydığımızda 300 birey vardı. Lakin 2024 yılının kurak geçmesi münasebetiyle kuraklığa bağlı olarak bitkide sayısal bir düşüş görüldü. Umut ediyoruz bu sene yağış yüksek olursa bitki sayısı artarak tehlike kategorisinden biraz daha uzaklaşmış olur” diye konuştu.
