Bir vakitlerin vazgeçilmez el sanatlarından “yorgancılık”, son ustalarının ellerinde yavaş yavaş tarihe karışıyor. Samsun’da mesleğin “en genci” olduğunu söyleyen 52 yaşındaki yorgan ustası Mehmet Selçuk, 40 yıldır attığı ilmeklerin artık sonuna geldiklerini söyledi.
Sanayileşme ile birlikte makine üretimi yorganların piyasayı ele geçirmesi, el emeği göz ışığı yün ve pamuk yorganları ikinci plana itti. Bir devir 100’ü aşkın yorgan ustasının bulunduğu Samsun’da bugün sayı iki elin parmaklarını geçmezken, çırak yetişmediği için mesleğin geleceği de karanlık görünüyor. 40 yıl evvel çırak olarak başladığı meslekte kendisinden sonra hiç çırak yetişmediğini belirten usta Selçuk, “Yün, pamuk ve elyaftan yorganlar yapıyorum. Müşterinin kendi materyali varsa personellik de yapıyoruz. Kış aylarında en çok yün yorgan tercih edilir. Yün hem sıcak meblağ hem de daha sağlıklıdır. Elyafın hammaddesi kimyasal olduğundan çok önermiyoruz. Gerçek yün yorgan 3 bin 500 TL, pamuk yorgan 2 bin 500 TL, elyaf ise yaklaşık bin 500 TL’den satılıyor” dedi.
“En genç yorgancı benim”
Mesleğin yok oluşun eşiğinde olduğunu kaydeden Selçuk, çırak bulamamanın kesimi bitirdiğini vurgulayarak, “Önceden Samsun’da 100’ün üzerinde usta vardı. Artık 10’u güç bulursun. Çırak yetişmiyor. Gençler kolay para kazanabilecekleri işlere gidiyor. 52 yaşındayım lakin benden genç yorgancı yok. Öteki ustalar 55 ile 70 yaş ortasında. En fazla 5-6 yıl daha devam edebilirim. Hazır dikim yorganlar epey yaygınlaştı. El işi yorganların 15-20 yıl sonra büsbütün biteceğini düşünüyorum” diye konuştu.
Yorgancılığın zahmetli bir iş olduğuna dikkat çeken Selçuk, “Yere oturup saatlerce iğneyle işlemek kolay değil. Çıraklar 2 saatte ‘belim ağrıyor’ deyip bırakıyor. ‘Elime iğne battı’ diye kaçan çok oldu” tabirlerini kullandı.
Soğuk kış günlerine yanlışsız gidilirken yün ve pamuk yorganların hem daha sıcak hem de daha sağlıklı olduğunu belirten usta, eskilerin yün yorgana paha verdiğini fakat yeni gelinlerin el işi yorgan almaya pek sıcak bakmadığını da kelamlarına ekledi.
