Zonguldak’ta Toraks Derneği Mesleksel Akciğer Hastalıkları Çalışma Kümesi ile Batı Karadeniz Şubesi’nin düzenlediği “Türkiye’de Pnömokonyoz Sorunu ve Çözümleri” toplantısı başladı.

Kömür madenciliğinin ağır olduğu Zonguldak’ta düzenlenen toplantı, Maden Müzesi’nde gerçekleştirildi. Toplantıda, pnömokonyozun Türkiye’de hâlâ en yaygın mesleksel akciğer hastalıklarından biri olduğu, SGK’nın 2024 bilgilerine nazaran 888 meslek hastalığından 114’ünün pnömokonyoz olduğu belirtilmesine karşın uzmanlar alandaki yükün bunun çok üzerinde olduğunu tabir etti. Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Peri Meram Arbak, toplantıyla ilgili yaptığı açıklamada yıllardır süren maden kaynaklı akciğer hastalıklarının lakin tertipli izlem ve kontrolle azaltılabileceğini söyledi. Arbak, “Türk Toraks Derneği Genel Merkezi, Türk Toraks Derneği Batı Karadeniz Şubesi ve Türk Toraks Derneği Meslek Hastalıkları Şubesi ortak teşebbüsüyle yapılan madencilerin toz hastalığı küçük sempozyumu üzere algılanabilecek bir toplantı düzenlendi. 100-120 bilim beşerinin iştirakiyle kömür madencilerinde sıhhat meseleleri, bunları ortadan kaldırmanın yolları ve göğüs hastalıkları uzmanları olarak bu hususla en yakın ilgili uzmanlık kümesi olarak neler yapılabileceğini zati tartışmıştık. Beş senede bir bu toplantıları yapmak istiyorduk lakin ortaya giren Covid-19 pandemisi nedeniyle biraz gecikmeli olarak ikincisini biraz daha küçük ölçekli olarak yapıyoruz. Emelimiz yıllardan beri sürmekte olan personellerin tozlu akciğer hastalığı sıkıntısının nedenlerinin ortadan kaldırılması üzerine görüş alışverişinde bulunmak. Aslında devletin madenlerinde, devletin işletmesinde bulunduğu madenlerde iş sıhhati ve iş güvenliği şartlarına çok daha güzel uyulduğunu, sıhhat eğitimlerinin, iş sıhhati, iş güvenliği eğitimlerinin çok daha tertipli olduğunu, altyapı problemlerinin daha güzel giderildiğini görürken, özel bölümün madenlerinde hâlâ çalışanların sıhhati değerine, personellerin canı değerine maden çıkarma işlerinin sürdüğünü maalesef görüyoruz. Yalnızca Zonguldak’a has değil. Farklı bölgelerde de, örneğin daha yakında Erzurum’da bir toplantıdan geldik. Erzurum’da Oltu taşı çıkarılan bir ocakta göçük sonucu çalışanların mevtini görüyoruz. İş sıhhati meseleleri, bilhassa göğüs hastalıkları tarafından alışılmış ki madencilerin toz hastalığı lakin daha genel planda baktığımızda göçükler, grizu patlamaları, su basmaları, bunlar Türkiye’nin aslında olağan gündemi olarak karşımıza çıkıyor” dedi.

TTK İş Sıhhati Güvenliği ve Eğitim Daire Başkanı Yaşar Uzunkavaklı Eren ise, havzadaki risklere dikkat çekti. Eren, “Ülkemizde taş kömürü sırf Zonguldak’ta bulunmakta. Rezervlerimiz dünya ile orantıladığımızda epeyce düşük. Ülkemizdeki elektrik üretiminde kurulu güç kaynaklarına baktığımız vakit kömürün yeri yüzde 19’larda, doğalgaz ve barajların yeri yüzde 20 üzere bir dağılım göstermekte. Havzada meslek hastalığı raporlarına nazaran 1970’li yıllar boyunca Kozlu bölgesinde galeri işlerinde delik delme tekniği yüklü olarak kuru delik delmeydi. Kuru delik delme sırasında ortaya çıkan ince kömür tozu, kömür personeli akciğer hastalığı açısından birincil risk kaynağı olarak tanımlanır. Kuru delikten sulu delmeye geçiş, bir güzelleştirmeden fazla personel sıhhati gereği olarak uygulanmıştır” tabirlerini kullandı.

İki gün sürecek toplantıda pnömokonyozun bölgedeki şimdiki yükü, toz denetim metotları, gözetici ekipman uygulamaları ve erken teşhis programlarının güçlendirilmesine yönelik teklifler tartışılacak. Program kapsamında kömür madenlerinde saha incelemesi de yapılacak.