Özel Medikar Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op.Dr. İrem Pehlivanoğlu mevsim geçişlerinde sıkça rastlanan Vertigo (Baş Dönmesi) hastalığı hakkında halkımızı bilgilendirdi.
Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op.Dr. İrem Pehlivanoğlu”Baş dönmesi denilince hastanın dengesini sağlamadaki her türlü problem anlaşılır.Tıp dilinde genel olarak vertigo adı verilir. Baş dönmesi ve denge bozukluğu, oldukça sık rastlanan yakınmalardandır.Hareket ederken dengenin sağlanmasında beyin, omurilik, iç kulak (labirent), gözler, eklem ve kasların uyum içinde çalışması gerekmektedir. Bu organları etkileyen herhangi bir hastalık baş dönmesi ile birlikte o organa ait diğer belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
BAŞ DÖNMESİ NASIL HİSSEDİLİR
Baş dönmesi farklı şekil ve şiddetlerde hissedilebilir: etraftaki cisimlerin dönüyor veya hareket ediyor gibi hissedilmesi, kişinin kendini dönüyor, düşüyor veya bir yöne doğru savruluyor gibi hissetmesi, yerin kayıyor veya sallanıyor gibi hissedilmesi, başta boşluk veya sersemlik hissi gibi. Baş dönmesi ile birlikte bulantı, kusma, halsizlik, göz kararması, deride solukluk, terleme gibi belirtiler görülebilir, baş dönmesine neden olan hastalığın etkilediği sisteme göre işitme kaybı, kulak çınlaması, kulakta dolgunluk hissi, çift görme, okuma güçlüğü, baş ağrısı, bilinç bozukluğu, his bozuklukları, kuvvet kaybı gibi ek şikayetler de eşlik edebilir.
BAŞ DÖNMESİNİN SEBEPLERİ NELERDİR
Baş dönmelerinin büyük bir kısmı kulağa bağlıdır.Pozisyona bağlı baş dönmesi en sık rastlanan nedendir.Hemen hemen bütün hastalarda, başın hareketleri ile artan baş dönmesi yakınması mevcuttur. Tanısı, iç kulaktaki yarım daire kanallarının, bazı manevralara verdiği yanıtlara bakılarak konulur. Tedavisi, yarım daire kanallarının içerisinde yer değiştirmiş olan kristallerin tekrar yerine oturtulmasına dayalı özel manevralardır.
Meniere hastalığı; işitme kaybı, kulakta çınlama, dolgunluk hissi ve baş dönmesi atakları ile karakterizedir.İç kulaktaki sıvıların dengesizliğinden kaynaklanır. Kulağın akıntılı kronik hastalıkları, işitme kaybı ile giden kulak hastalıkları, viral bir enfeksiyon sonrası denge sinirinin etkilenmesine bağlı kulak hastalıkları, ileri derecede damar tıkanıklığı yaşayan insanlarda oluşan iç kulağa daha az kan gitme durumu, bazen hiç bir nedene bağlı olmaksızın iç kulaktaki zarların yırtılmasına bağlı baş dönmesi atakları oluşabilir.
Başa alınan sert darbelerle, kafatasında meydana gelen, iç kulağı da zedeleyen bir kırık sonrasında baş dönmesi ile beraber bulantı ve kusma oluşabilir. Bazen kafa travması sonrası, herhangi bir kafatası kırığı olmadan iç kulak yapılarında sarsıntı ya da iç kulak kristallerinde yer değiştirmeye bağlı olarak baş dönmesi oluşabilir.
Beyin, beyincik gibi organlardan oluşan merkezi sinir sistemindeki kanama veya kan damarlarındaki tıkanıklıklara bağlı beslenme bozuklukları, multipl skleroz (MS), , çeşitli beyin tümörleri, parkinson hastalığı, migren v.b. hastalıklar dengenin bozulmasına neden olabilirler
Kalp yetmezliği, kalp krizi, diabet, tiroid bezi hastalıkları, kansızlık, kontrol edilemeyen yüksek tansiyon, düşük tansiyon, kalp ritim bozuklukları, ani ve şiddetli su kaybı(ishal,kusma) baş dönmesine yol açabilir.
Panik atak, anksiyete(huzursuzluk), stres, depresyon denge bozukluğuna sebep olabilir.
BAŞ DÖNMESİNDE HANGİ TETKİKLER YAPILABİLİR
Denge bozukluğu veya baş dönmesi olan her hastaya bazı tetkikler yapılabilir.. Bu tetkikler arasında en sık odiometri adı verilen ve hem işitme hem de iç kulak fonksiyonları hakkında bize bilgi veren test uygulanır. Ayrıca yine kulakla ilgili, bilgisayarlı tomografi veya manyetik resonans (MR) tetkiki yapılabilir. Bu testlere bazı kan tahlilleri de eklenebilir. Ancak birçok kulak hastalığında dahi odiometri, bilgisayarlı tomografi ya da MR’ ile bile birşey görülmemektedir. Bu gibi testler genellikle tümör gibi daha ciddi problemleri ekarte etmek için uygulanır.
Baş dönmesi ve dengesizlik yakınması olan hastanın mutlaka sistematik muayeneye tabi tutulması gerekir. Bu da ekip çalışması (kulak burun boğaz, nöroloji,kardiyoloji) gerektiren bir durumdur.
