Türkiye’de hane halklarının en fazla israf ettiği gıda ürünleri taze meyve-sebze ile ekmek oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, gıda israfında ilk sırayı yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler aldı.
Araştırmaya göre, taze meyve ve sebzeleri yüzde 32,5 ile ekmek takip etti. Süt ve süt ürünlerinde israf oranı yüzde 15,1 olarak belirlenirken, kuru bakliyatta bu oran yüzde 5,9 oldu. Makarna ile et ve et ürünlerinin ise yüzde 2,7’şer oranla en az israf edilen gıda grupları arasında yer aldığı görüldü.
Gıdalar En Çok Bozulduğu İçin Çöpe Gidiyor
Veriler, gıda israfının en önemli nedeninin ürünlerin bozulması olduğunu ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 74,4’ü gıda ürünlerini bozulduğu için tüketemediğini belirtirken, yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle, yüzde 6,3’ü ise ihtiyaçtan fazla alışveriş yapılması veya fazla yemek pişirilmesi nedeniyle gıda israfı yaşadığını ifade etti.
Araştırmada hane halklarının yüzde 84’ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını belirtirken, yüzde 12,7’si nadiren, yüzde 0,3’ü ise sık sık gıda attığını beyan etti.
Alışverişte Liste Alışkanlığı Öne Çıkıyor
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıkları incelendiğinde, vatandaşların yüzde 54,4’ünün alışverişe çıkmadan önce liste hazırladığı belirlendi. Ürün fiyatlarını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yaptığını söyleyenlerin oranı yüzde 14,4 olarak kaydedildi.
Gelir gruplarına göre yapılan değerlendirmede ise en düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 57,3’ünün alışveriş listesi hazırladığı, bu oranın en yüksek gelir grubunda yüzde 49,9 olduğu tespit edildi.
Tüketilemeyen Gıdalar Hayvanlara Veriliyor
Gıda israfını önlemek amacıyla başvurulan yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi ilk sırada yer aldı. Bu yöntemi kullananların oranı 2024 yılında yüzde 27,3 iken, 2025 yılında yüzde 28,7’ye yükseldi.
Gelir düzeyi en düşük olan grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 olarak ölçülürken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 olarak kaydedildi.
Öte yandan araştırmaya katılan tüketicilerin yüzde 83,6’sı gıda israfını önlemek için bireysel olarak gerekli çabayı gösterdiğini ifade etti.
