Antep fıstığı projesine Karabük Üniversitesi imzası

Karabük Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Kamil Sarpkaya ile araştırmacı Halit Seyfettin, Türkiye ile Özbekistan arasında yürütülecek ve TÜBİTAK tarafından desteklenmeye değer bulunan uluslararası Antep fıstığı araştırma projesinde görev alacak.

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Özbekistan Cumhuriyeti Yükseköğretim, Bilim ve Yenilikler Bakanlığı (MHESI Uzbekistan) iş birliğinde yürütülen 2518 İkili İş Birliği Destek Programı kapsamında, "Türkiye ve Özbekistan'daki Doğal Pistacia Türü Popülasyonlarında Uzun Çiçek Açan Erkek Antep Fıstığı Ağaçlarının Seçimi (Seleksiyon Aşaması-I)" başlıklı uluslararası araştırma projesi desteklenmeye değer bulundu.

Projenin Türkiye yürütücülüğünü Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İzzet Açar, Özbekistan yürütücülüğünü ise Taşkent Devlet Tarım Üniversitesinden Dr. Mansurbek Kholmurotov üstleniyor. Karabük Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Kamil Sarpkaya ile araştırmacı Halit Seyfettin de projede görev alıyor.

İki yıl sürmesi planlanan araştırmada, Türkiye ve Özbekistan'daki doğal Pistacia popülasyonlarında uzun süre çiçeklenen erkek Antep fıstığı genotiplerinin belirlenmesi amaçlanıyor.

Antep fıstığında verimliliği etkileyen temel unsurlar arasında erkek ve dişi ağaçların çiçeklenme dönemlerinin uyumu bulunuyor. İklim değişikliğine bağlı sıcaklık dalgalanmaları ve mevsimsel koşullardaki değişimler, ağaçların çiçeklenme zamanlarını etkileyerek yetersiz tozlanmaya ve verim kayıplarına yol açabiliyor.

Bu doğrultuda araştırmacılar, yaklaşık 15 gün boyunca çiçeklenme özelliği gösteren erkek genotipleri belirleyerek bu genotiplerin tozlayıcılık potansiyellerini değerlendirecek. Çalışmayla, değişen iklim koşullarında tozlanma sürekliliğine katkı sağlayabilecek genetik kaynakların ortaya çıkarılması hedefleniyor.

Proje kapsamında Türkiye'de Şanlıurfa, Siirt ve Karabük'te, Özbekistan'da ise doğal Pistacia popülasyonlarının bulunduğu alanlarda araştırmalar yürütülecek.

Arazi çalışmalarında uygun erkek ağaçlar belirlenecek, çiçeklenme özellikleri gözlemlenecek ve polen örnekleri toplanacak. Laboratuvar analizlerinde ise polenlerin canlılığı ve çimlenme kapasitesi incelenecek. Böylece seçilen genotiplerin tozlayıcılık özellikleri bilimsel yöntemlerle değerlendirilecek.

Araştırma sonucunda belirlenmesi planlanan uzun çiçeklenme süreli erkek genotiplerin, ilerleyen süreçte ıslah ve çeşit geliştirme çalışmalarında değerlendirilmesi öngörülüyor.

Projeden elde edilecek bilimsel verilerin, iklim değişikliğine bağlı tozlanma sorunlarının azaltılmasına, Antep fıstığında verim ve üretim istikrarının artırılmasına ve mevcut genetik kaynakların korunmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Karabük Üniversitesi, ulusal ve uluslararası araştırma iş birliklerinde akademisyenlerinin yer aldığı projeler aracılığıyla bilimsel bilgi üretimine ve tarımsal sürdürülebilirlik gibi alanlarda çözüm geliştirilmesine katkı sunmayı sürdürüyor.