Enfeksiyon ve Mikrobiyoloji Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Sünbül, dünyada gelecek 10 yıl içerisinde 7,7 milyon kişinin HIV enfeksiyonundan öleceğinin kestirim edildiğini söyledi.
İnsan bağışıklık yetmezliği virüsünün (HIV) dünyada önemli sıhhat sorunu olmaya devam ettiğini açıklayan Prof. Dr. Mustafa Sünbül, dünyada 2020 yılı prestijiyle 1,8 milyonu çocuk olmak üzere 38 milyon HIV hastasının olduğu kestirim edildiğini, bu hastaların yaklaşık 5’te birinin maalesef hasta olduğunu bilmediğini kaydetti.
Dünyanın çabucak her ülkesinde HIV’in görüldüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Sünbül, “Hastalığın birinci tespit edildiği günden bu güne kadar 75,7 milyon kişi hastalığa yakalanmış ve bunlardan 32,7 milyonu ölmüştür. Geçtiğimiz yıl 690 bin kişi HIV enfeksiyonundan hayatını kaybetmiştir. Başka yandan yeniden tıpkı yıl 1,5 milyon kişi hastalığa yakalanmıştır. Dünyada her gün 4 bin 500 bireye hastalık bulaşmaktadır ve bunların da yüzde 59’u sahra altı Afrika’da yaşamaktadır. Gelecek 10 yıl içerisinde 7,7 milyon kişinin HIV enfeksiyonundan öleceği kestirim edilmektedir. HIV hastalığı bağışıklık sistemini etkileyerek bulaştığı kişiyi enfeksiyonlara ve kanserlere karşı savunmasız hale getirir. Virüs bağışıklık sisteminin hücrelerini bozup harap ettiği için hastaların bağışıklık sistemi çöker. Hastalık yıllar içerisinde ilerleyerek AIDS basamağına geçer. Hastaların HIV kademesinden AIDS kliniğine gelmesi yaklaşık 2-15 yıl sürmektedir. AIDS periyodu kimi kanserlerin ve ‘fırsatçı’ diye tanımlanan öteki enfeksiyonların tabloya eklendiği ileri aşamadır” dedi.
“Grip gibisi bulgular görülebilir”
HIV semptomlarının enfeksiyonun kademesine nazaran değiştiğini söz eden Liv Hospital Samsun Enfeksiyon ve Mikrobiyoloji Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sünbül, “Hastalık mikrobu bireye bulaştıktan birkaç hafta sonra ya hiçbir belirti olmaz yahut ateş, baş ağrısı, ciltte döküntü ve boğaz ağrısı üzere grip gibisi bulgular ortaya çıkar. Daha sonra enfeksiyon ilerler ve bağışıklık sistemi gitgide zayıflar. Lenf bezlerinde şişme, kilo kaybı, ateş, ishal ve öksürük başlar. Tedavi edilmeyen hastalarda ise verem, menenjit, önemli öteki enfeksiyonlar ve kanserler ortaya çıkar” diye konuştu.
“Gebelikte anneden bebeğe de geçebiliyor”
Bulaşma yolları ve risk kümelerinden da bahseden Prof. Dr. Sünbül, “HIV hasta kişinin kan, süt, semen üzere beden sıvıları ile bulaşır. Gebelikte anneden bebeğe geçer. Hasta kişi cinsel partnerine bulaştırır. Korunmasız ilgide bulunanlar, damar içi uyuşturucu kullananlar, hastalık virüsünü taşıyan kişinin kan yahut organının verildiği bireyler, steril olmayan aletlerle bedenine dövme üzere uygulamalar yaptıranlar risk altındadır. Sifiliz, bel soğukluğu üzere cinsel yolla bulaşan hastalığı olanlarda risk artmaktadır. Ayrıyeten kaza ile hasta bireye kullanılan iğnenin batması sonucu sıhhat çalışanlarına da hastalık bulaşabilmektedir” formunda konuştu.
“Aynı gün sonucu çıkan testle teşhis konabilir”
Prof. Dr. Mustafa Sünbül, hastalığın teşhis ve tedavisi hakkında ise şunları söyledi:
“Günümüzde HIV tanısı birebir gün sonuçlanan testlerle konulabilmektedir. Bu ise erken teşhis ve tedaviyi kolaylaştırmaktadır. Hastalık mikrobu alındıktan sonraki birinci 28 gün içerisinde antikor olumlu olur. Teşhis testleri bedende gelişen antikoru tespit eder. Birinci basamak testi olumlu çıkan hastanın doğrulama testi yapılmalıdır. Ayrıyeten HIV’in genetiğini (HIV-RNA) tespit eden ve daha erken hastalık teşhisini koymaya yarayan değerli testler de vardır. Fakat bu test daha çok tedavinin takibinde kullanılmaktadır. HIV hastalığında erken teşhis ve erken tedavi çok değerlidir. Günümüzde hastalık değişik tedavi rejimleri ile tedavi edilebilmektedir. Bu tedaviler virüsün çoğalmasını engellemekte, böylelikle hastanın bağışıklık sisteminin düzelmesine ve güçlenmesine yardım etmektedir. Sonuçta virüsün bulaştığı kişinin (konak) bağışıklık sistemi fırsatçı enfeksiyonlar ve kanserle gayret kapasitesini tekrar kazanmaktadır. Yapılan çok sayıda çalışmaya karşın hastalık için şimdi tesirli bir aşı geliştirilememiştir.”
