“1 Aralık Dünya AIDS Günü” kapsamında açıklamalarda bulunan Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu, HIV ile gayrette dünyada kıymetli ilerlemeler kaydedilirken Türkiye’de olay sayılarının artmaya devam ettiğini belirterek, “2004 yılına nazaran AIDS’e bağlı vefatlar yüzde 70 azalmıştır. Birçok ülkede olay sayıları düşerken Türkiye’de artış görülmesi dikkat çekicidir” dedi.
2025 Dünya AIDS Günü Teması: “Kesintilerin Üstesinden Gelmek, AIDS Gayretini Dönüştürmek”
Dünya Sıhhat Örgütü’nün bu yılki tema olarak belirlediği “Overcoming Disruption, Transforming the AIDS Response” (Kesintilerin Üstesinden Gelmek, AIDS Çabasını Dönüştürmek) iletisini hatırlatan VM Medical Park Samsun Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu, Prof. Dr. Leblebicioğlu, özellikle pandemiler, ekonomik zorluklar, sıhhat hizmetlerine erişim pürüzleri ve toplumsal eşitsizliklerin HIV uğraşını yavaşlattığını vurguladı.
“AIDS ile gayrette maksadımız 2030 yılına kadar hastalığı halk sıhhati tehdidi olmaktan çıkarmaktır. Bunun için topluluk temelli dayanak, kapsayıcı sıhhat hizmetleri ve herkes için eşit erişim büyük ehemmiyet taşıyor” diye konuştu.
“Ayrımcılık ve damgalama hâlâ en büyük pürüzlerden biri”
Resmi tema bu yıl farklı olsa da Prof. Dr. Leblebicioğlu, damgalama ve ayrımcılığın HIV ile yaşayan bireylerin sıhhat hizmetlerine erişimini zorlaştırdığını belirterek şunları söyledi:
“Damgalama ve ayrımcılığın ortadan kalkması, hem erken tanıyı artırır hem de şahısların tedaviye inançla devam etmesini sağlar. HIV ile yaşayan bireyler toplumun öteki üyeleriyle birebir haklara sahiptir. Önyargıları kırmadan HIV ile çabayı güçlendiremeyiz.”
“İlaç tedavisi kritik ehemmiyete sahip, kesinlikle sistemli denetim şart”
HIV tedavisinde sürekliliğin hayati olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Leblebicioğlu:
“Modern antiviral ilaçlarla virüs baskılanabilmekte, bağışıklık sistemi korunabilmekte ve bulaştırıcılık ortadan kalkabilmektedir. Tedavi tertipli alındığında HIV tespit edilemeyecek düzeye iner ve bu durumda bulaşma gerçekleşmez. Bu nedenle ilaçların aksatılmaması ve nizamlı denetimlerin yapılması kritik ehemmiyet taşır” halinde konuştu.
“Herkes risk altında – nizamlı test hayat kurtarır”
HIV’in yaş, cinsiyet yahut sosyoekonomik durum fark etmeksizin herkesi etkileyebileceğini belirten Leblebicioğlu, korunmasız cinsel alakanın en kıymetli risk faktörlerinden biri olduğunu söyledi. Ayrıyeten frengi (sifilis) ve bel soğukluğu (gonore) üzere öbür cinsel yolla bulaşan hastalıkların HIV riskini artırdığını vurguladı.
“Her 5 bireyden 1’i HIV müspet olduğunu bilmiyor”
Türkiye’de HIV taşıyan bireylerin kıymetli bir kısmının durumundan habersiz olduğunu belirten Prof. Dr. Leblebicioğlu:
“HIV pozitif her 5 şahıstan 1’inin enfekte olduğunun farkında olmadığı kestirim edilmektedir. Bu nedenle kuşkulu temas yaşayan bireylerin vakit kaybetmeden test yaptırması gerekir. Test süreçlerinde saklılık temeldir; şahsî bilgiler korunur” sözlerini kullandı.
