Birkaç gün önce, radyoda duydum; Osmaniye’nin ilçesi Kadirli’de bir tane bile ev yıkılmamış . Nüfusu yüz binin üstünde olan bu yere, şimdi depremzedeler akın ediyormuş. Bu günlerde nüfusu ikiyüz bini geçmiş.

Kadirli’ye bravo diyor, şapkamı çıkartıyorum. Yaklaşık kırk sene önce, burada köy stajı yapmıştım. O zamanlar Osmaniye’de Kadirli’de Adana’ya bağlıydı. Benim hatırladığım düzlük bir yerdi.Ovalık, yani zemin sağlamlığı şüpheli ! Yinede binalarını, yıkılmadan, koruyabilmiş! Burayı incelemek lazım. Bir tez konusu olabilir. Şu anki durumuyla, Türkiye genelinden kendini pozitif yönde ayırıp, bambaşka bir yerde konumlandırdı. Öncelikle, gelmiş geçmiş belediye başkanlarını tebrik ediyorum. Akabinde burada yaşayan inşaat mühendislerini, yapı denetim firmalarını vede müteahhitleri.

Adana ve Kadirli’ye ait, nerelere koyacağımı bilemediğim, güzel anılarım var. Adana, Hacettepe Üniversitesinde okuduğum, gençlik yıllarımın içinde yer alıyor. Üniversite üçüncü sınıftayken, Adana ili merkezinde ve Kadirli ilçesinin Armağanlı köyünde staj yapmıştım.

Kadirli; kara turp diyarı, portakal cenneti, pamuk mekanı güzel bir yer. Bana göre, deresi olan her yerleşim yeri güzeldir..Staj boyunca Devlet Hastanesinde kalmıştık. Hastane tepelik bir yerdeydi. Hem Şubatta hem de Ağustosta olmak üzere iki dönem çalışmıştık. Türkiye’nin beslenme durumunu ortaya çıkarmak için yapılan bir araştırmaydı.

Köyde; şubatta portakala, ağustosta nara doymuştuk. Hastanedeki odamızın penceresinden Ceyhan nehri görünürdü.Nehir, turpları yıkamak için de kullanılıyordu. İnsan sağlığı için, ne kadar önemli besinler üretiyorlar. Her biri çok özel gıdalar. Pamuk bile ! Bizim buralarda pek bilinmese de, Adanalılar için pamuk da bir gıda maddesi, çünki yağını çıkarıp yemeklerde kullanıyorlar.

Portakalsız bir hayat bana çok eksik gelir. Özellikle de kokusunu özlerdim.O bir folik asit kaynağı.Her turuncu gıda gibi beta karoten ve C vitamininden de zengin. İlaveten iyi düzeyde potasyum da barındırıyor. Beta karoten, A vitamini ve antioksidan demek. C vitamini hastalıklara direnç, folik asit kansızlığın bir çeşitinin ilacı ! Folik asit, anne karnındaki bebeklerin vücutça iyi gelişmesini ve zeki olmasını da sağlar. Bu son cümle, benim tezim olmakla beraber, elbette bilimsel temelden yoksun değil. Folik asit nükleik asitlerde kullanılır. Nükleik asitlerse hücre bölünmesini ve çoğalmayı kontrol eder. Düz mantıkla, bence fetüsün iyi gelişmesi için faydalıdır demek mümkün. Güzel gelişen beyinin, haliyle zeki olması kaçınılmazdır, öyle değil mi. Folik asit; yeşil yapraklı sebzelerde, mercimek, fasülye gibi kurubaklagillerde ve kuru yemişlerde çoktur. Örneğin cevizde. Cevizin görünümü de tam beyin zaten; kabuğundan çıkardığımızda beyinin dıştan görünümü, ortadan kesildiğinde beyinin içten görünümü çıkar önümüze.

Nar, son yılların en popüler meyvesi. Detoks içeceği karışımlarının olmazsa olmazı. Antioksidan bombası. İçeriğinde ellagic asit ve antosiyanin antioksidanları var. Biliyoruz ki artık, antioksidan demek, herşey demek. Onlar vücudun temizlik elemanları, süpürgeleri vede pas önleyicileri.Narın bileşiminde, çayda olduğu gibi tanen de vardır. Tanense, kabız yapıcı ve demiri bağlayarak, bağırsaklardan emilmesini engelleyen bir madde.Nar çok zengin olmasa da orta seviyede C vitamini de içeriyor.

Kara turp, turpların şahı. Sağlığımıza olan faydalarını, lezzetindeki keskinlikle ortaya koyan bir sebzedir kendileri. Kara kabuğu ile kara gün dostu olduğunu haykırıyor. Bu sesi duymalıyız ! Turp çeşitleri içinde, en fazla sülfür karadadır. Sülfürse, kansere karşı durmak demek. Patateste olduğu gibi orta derecede C vitamini vardır. En önemli özelliği ise akciğer dostu olması, ballı suyunun öksürüğe iyi gelmes.

Adana merkezde çalışırken, tüm öğrenciler elbette kebabını da tattık.Meşhur olan her yemeği, orjini olan yerde yemek gerçekten bir gereklilikmiş. Kebap, ayran yada şalgam suyu ile servis ediliyor. Bol köpüklü muhteşem bir ayran ! Kelimenin tam anlamıyla bayılmıştım bu sodyum, potasyum, kalsiyum kaynağı ayrana. Böylesi nemli ve sıcak bir coğrafyanın elbette olmazsa olmaz içeceği ayran olmalıydı..Terle kaybedilen mineraller, ayranla çabucak telafi yoluna gidilebilir. Bulunduğum zaman zarfında şalgam suyundan ve aşlamadan pek hoşlanmamış, içecek tercihimi, ayrandan yana kullanmıştım. Fakat şu an bu iki içeceğin de değeri kanıtlandı. Şalgam suyu tıpkı kefir gibi, boza gibi, turşu gibi, yoğurt gibi probiyotik bir gıda olup, barsaklarımızdaki faydalı mikroorganizmaları çoğaltıp çeşitlendiriyor. Böylece bağışıklık sistemini güçlendiriyor.Güçlü bağışıklık, bizler için, muhakkak ki sağlık demek!

Adana’da olduğum ilk günlerde, kırmızı biber salçası ile yapılan yemeklerini sevmemiştim. Bir sürede alışamadım, üstelik bu salçalar acıydıda. Acısız dedikleri yemekler bile benim için çok acıydı. Staj sonlarına doğru, yemeklerdeki salça tercihimde, biberden yana yön değiştirdi. Kırmızı biber kuşburnudan sonra en çok C vitamini içeren besindir. C vitamini antioksidandır ama kırmızı biberin antioksidanları bitmek bilmez. Onda likopen, kapsaisin, betakaroten, lütein, zeaksantin gibi bildiğimiz antioksidanlar yanında, bilmediğimiz kimbilir ne antioksidanları daha vardır.Kırmızı biber salçası; yemeklerde lezzet için, vücudumuzda, antioksidan faaliyetler için en kıymetli mücevherlerdendir. Kırmızı ve yeşil kapya biberler, mevsiminde, yemeklere ilave edilmeli, öğünlerde çiğ olarak sıklıkla tüketilmeli. Biber, yaşlanmayı önleyici besinlerin başını çeker.

Bu günlerde, tüm bu anlattıklarımdan bahsetmek zor ve sanki birazda manasız geliyor. Okumakta sanırım aynı duyguları oluşturur, fakat belki, ilgimizi zaman zaman başka konulara kaydırmak iyi de gelebilir. Kadirli’deki iyi durumu örnekleyerek, ileriye bakmayı düşlemek, bir nebzede olsa içimizi ferahlatabilir.

Sevgilerimle,
Sevgi özgürlüğün çocuğudur.
Her çocuk sevginin ta kendisidir.
Ve çocuklar öksüz, yetim kalarak, özgürlüğünü kaybetmemeli ! ! !

Dyt.Güner Erbay