Çağdaş metotlarla erken periyotta teşhis edilebilen parkinsonun denetim altına alınması için birçok tedavi seçeneğinin bulunduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Hikmet Dolu, “Hastalıkla baş edebilmek için öncelikle ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Bu tedaviye cevap alınamaması yahut tedaviye vakit içinde direnç gelişmesi halinde cerrahi tedavi tercih edilir” dedi.
Liv Hospital Samsun Nöroloji Uzm. Dr. Hikmet Dolu, parkinsonla ilgili bilgilendirmelerde bulundu. Parkinsonun tarifi yapan Uzm. Dr. Dolu, “Hareketlerde yavaşlama ve titreme ile başlayan, tedavi edilmezse vakit içinde hastayı yatağa bağımlı hale getirebilen parkinson, hayat kalitesini bozan bir hastalık olarak tanımlanabilir. Çağdaş sistemlerle erken devirde teşhis edilebilen parkinsonun denetim altına alınması için birçok tedavi seçeneği bulunur. Parkinson, çoğunlukla bedenin bir tarafında hareketlerin ileri derecede yavaşlaması (bradikinezi), çoklukla istirahat halindeyken görülen titreme (tremor), kasların sistemsiz ve istemsiz kasılması sonucu oluşan bedende sertlik hissi (rijidite) ve postür (duruş) bozukluklarıyla ortaya çıkar. Hastalıkla baş edebilmek için öncelikle ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Bu tedaviye karşılık alınamaması yahut tedaviye vakit içinde direnç gelişmesi halinde cerrahi tedavi tercih edilir” diye konuştu.
“Hareketlerde azalma görülebilir”
Parkinsonun belirtilerinden bahseden Uzm. Dr. Dolu, “Parkinson hastalığı çabucak hemen her vakit bedenin bir yarısında (daha sıklıkla sol taraf, hemiparkinsonizm) başlar, yıllar içinde başka tarafa da geçer. Temel belirtisi, hareketlerde yavaşlama ve/veya titremedir yani tremordur. Sıklıkla tek tarafta, istirahat halinde ortaya çıkan elde yahut ayakta titreme ve eklem hareketlerinde katılıkla kendini gösterir. Vakitle yürürken tek yahut iki taraflı kol sallanma hareketlerinde azalma yahut kayıp, adımlarda küçülme, yürümeye başlamada zorluk, düğme iliklemek ya da açmakta zorlanma, yatakta dönme ya da otururken kalkmada zahmet parkinsonun belirtileri ortasındadır. Maske (donuk yüz) yüz sözü, alçak ve kısık ses tonuyla konuşma, el yazısında küçülme, öne hakikat eğilme/kamburlaşma olabilir. Parkinson hastalığında beyinden kaynaklanan hareket bulgularından diğer hareket haricinde belirti ve şikâyetler de izlenir. Bunlar kabızlık, kan basıncının düşmesi, depresyon, uyku bozuklukları, huzursuz bacak sendromu ve koku duyusunun kaybıdır. Hastalığının orta ve ileri evrelerinde yürüyüş bozuklukları, istikrar kusurları, harekette donmalar ortaya çıkar, bunu düşmeler izleyebilir. Nadiren de olsa birtakım hastalarda bu tabloya bunama (demans) da eklenir” halinde konuştu.
“İlaç tedavisi uygulanabilir”
Parkinson tedavisinde öncelikle ilaçların kullanıldığını söyleyen Uzm. Dr. Dolu, “İlaçlarla beklenen karşılığın alınamadığı hastalarda yahut vakitle ilaçların yararının azaldığı durumlarda cerrahi tedavi uygulanabilir. İlaç tedavisi beyinde azalmış olan dopaminerjik geçişi artırmaya yöneliktir. Yani parkinson ilacı, dopamini artırmaya yöneliktir. Bu maksatla, beyinde dopamin ölçüsünü artıran ilaçlar tedavide kullanılır. Fakat parkinson ilaçlarının uzun mühlet ve/veya yüksek dozlarda kullanımı ile hastalarda kısa vadeli çok hareketlilik formunda dalgalanmalar, tam yanıtsızlık (off periyodu) ya da istemsiz hareketler (diskinezi) görülebilir. Bu ilaçları kullanan hastalarda ortalama yüzde 5-7 ortasında ortaya çıkabilen bu durumları geciktirmek için rahatsızlığın başlangıcında hastaya cevabın alınabildiği en düşük doz verilmelidir. Hasta 65 yaşın altındaysa ve bunama yoksa, tedaviye dopamin tesirini taklit eden ‘dopamin agonisitleri’ ile de başlanabilir yahut tedaviye ek olarak kullanılabilir. Titreme, bunama, depresyon, uyku bozukluğu şikâyetleri görülürse bu şikâyetler için öbür bir tedavi stratejileri planlanabilir. Hastaların üçte biri ilaç tedavisi ile uzun yıllar âlâ yanıt alınan ve ömürlerinde kıymetli bir kısıtlama olmadan yaşayabilen şahıslardır. Kalan kümenin bir kısmında ilaca yanıt kısıtlıdır. Doz arttırıldıkça yan tesirler, vakitle da ilaca cevapsızlık görülebilir” tabirlerini kullandı.
“İlaç tedavisine karşılık alınmazsa cerrahi tedavi tercih edilebilir”
İlaç tedavisinden yarar görmeyen hastalarda cerrahi tedaviye başvurabileceklerine dikkat çeken Uzm. Dr. Dolu, şunları söyledi:
“Özellikle son 15-20 yıldır ilaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda, cerrahi seçenek önerilir. Gaye beyinde hareketimizle ilgili merkezlerde azalan elektriksel ihtarın cilt altına yerleştirilen bir kaç santimlik jeneratör aracılığı ile oluşturulmasıdır. Kalp pili gibisi bir mantık ile düşünülebilir. Uygulamanın tıbbı ismi, derin beyin stimülasyonudur.”
