Samsun’da düzenlenen bir çalıştayda konuşan Prof. Dr. Fatma Telli Karakoç, Karadeniz’e yayılan istilacı İsrail sazanının ekonomik kayıplara yol açtığını, balıkçıların ağlarını parçaladığını ve başka balıkların yumurta ve larvalarını yediğini söyledi.
“Karadeniz Deltası Muhafaza Alanlarında İklim Değişikliği Tesirlerinin ve Bağlamsal Ekosistem Hizmetlerinin Kıymetlendirilmesi için İstilacı Yabancı Tipler Gözlemevi Ağının Geliştirilmesi Projesi Çalıştayı”nın birinci günü Samsun’da yapıldı. Çalıştayda yerli ve yabancı akademisyenler, Kızılırmak Deltası’ndaki istilacı tiplerin durumunu ve risk faktörlerini kıymetlendirdi.
Karadeniz Teknik Üniversitesi(KTÜ) Deniz Bilimleri Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Fatma Telli Karakoç, “Avrupa Birliği’nin sınır ötesi iş birliği çerçevesinde desteklenen bir projedir. Karadeniz’deki deltalardaki istilacı yabancı çeşitlerin ekosistem servisi olarak kendilerinin sunduğu servis ayrıyeten tabiattaki ekosistemin tesirlerini anlatan bir projedir. Projede Türkiye ile bir arada 6 ortak var. Projede biz takım olarak 11 bireyiz. Deltalarda etkin olarak örnekleme yapılıyor. Çeşitler üzerinde çalışılıyor. Her ülke kendi alanın seçmiş durumdadır. Karadeniz Teknik Üniversitesi sucul ekosistem çalışırken, Ukrayna hem sucul hem de karasal ekosistem çalışıyor. Yunanistan yalnızca karasal ekosistem çalışırken Romanya daha çok karasal ve böcek çalışıyor. Maksadımızı Karadeniz’e giren bütün deltalarda var olan istilacı yabancı çeşitlerin daha çok ekonomik olarak fark eden tesirlerini anlamak. Dönüştürebilir bir durum varsa müdahale etmek, iklim değişikliğine bağlı olarak gelişim senaryolarını çizmek. Sucul ekosistem olarak baktığımızda İsrail sazanının değerli bir tehdit olduğu, ekonomik olarak büyük kayıplar verdiğini biliyoruz. Eti sevilmiyor. Ekolojik olarak büyük tehditlerinin dışında balıkçıların ağlarını yırtması, öteki balıkların yumurta ve larvalarını yemesi açısından büyük bir tehdit oluşturuyor. Bu çerçevede bakanlık balıkçılara bir ekip dayanaklara vermeye çalışıyor. Son örneklemeye baktığımızda sudak balığında artış aslında balıkçılara çok sevindirdi. Sudak balığı da istilacı bir cins olmasına karşın halk tarafından sevilen, eti kıymetli bir balık olduğu için balıkçılar onu tercih ediyor” dedi.
Prof. Dr. Karakoç, son örneklemelerde sudak balığında artış gözlemlediklerini ve bunun balıkçılar açısından sevindirici olduğunu tabir etti.
Kızılırmak Deltası’nın ehemmiyeti vurgulandı
Kızılırmak Deltası Alan Lideri Doç. Dr. Mustafa Güler ise “Hepimizi odaklandığı mevzu kuş varlıkları lakin kumul habitatlar ve buradaki ekosistem çok değerlidir. Su basar ormanları çok değerlidir. Kuş çeşitliliği 365’dir. Türkiye’de kuş çeşitliliği 500 civarındaydı. Türkiye’de bir alanda tespiti yapılmış, literatüre geçmiş 365 cins en yüksek cins sayısı olarak Kızılırmak Deltası’nda görülüyor” diye konuştu.
KTÜ Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz ise deltadaki oluşum ve kıyı erozyonu hakkında bilgi verdi. Çalıştay, 27 Eylül’de sona erecek.
