Safranbolu’nun tarihini, kültürel zenginliğini ve mirasını bilimsel çalışmalarla ele alan sempozyum bildirileri, “Tarihte Safranbolu: Tarih, Kültür ve Miras Araştırmaları” adıyla e-kitap olarak yayımlandı. Prof. Dr. Nuray Türker, Prof. Dr. Barış Sarıköse ve Dr. Öğr. Üyesi Durmuş Gür editörlüğünde hazırlanan eser, Safranbolu’nun farklı yönlerini disiplinler arası bir yaklaşımla okuyucuyla buluşturuyor.
Safranbolu Kültür ve Turizm Vakfı, Karabük Üniversitesi, Safranbolu Belediyesi, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, Turizm ve Gastronomi Bilimler Araştırmaları Komisyonu, Bilim İletişimi Ofisi ve Safranbolu Kent Konseyi’nin katkılarıyla düzenlenen sempozyum, 17-19 Aralık 2025 tarihlerinde gerçekleştirildi. Safranbolu’nun UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girişinin 31. yılı kapsamındaki programlar, Tarihte Safranbolu Sempozyumu’nun değerlendirme toplantısıyla tamamlandı. Sempozyumda, çok sayıda akademisyen ve araştırmacı bildirilerini sundu. Tarih, kültür, mimari, nüfus, gastronomi ve sosyoekonomik dönüşüm gibi başlıklarda sunulan çalışmalar, Safranbolu’nun tarihi birikimine ışık tuttu.
Yaklaşık 400 sayfalık akademik eser, sempozyumda sunulan bildirileri dört ana bölüm altında topluyor. Kitapta Safranbolu’nun tarihi geçmişinden mimari mirasına, somut olmayan kültürel değerlerinden turizm ve kent yönetimine kadar geniş bir yelpazede bilimsel araştırmalar yer alıyor.
Eserin ilk bölümünde Safranbolu tarihine ışık tutan çalışmalar bulunuyor. Dadibra’dan Safranbolu’ya uzanan tarihsel süreç, Osmanlı şer’iyye sicilleri, Beylikler dönemi, kentte yaşanan yangınların sosyal ve ekonomik etkileri, Harf İnkılabı, ilk kadın milletvekillerinden Fatma Şakir Memik, Yazıköylü Hacı Mehmed Emin Efendi ve yerel tarihçi Hulusi Yazıcıoğlu gibi önemli başlıklar akademik açıdan değerlendiriliyor.
İkinci bölüm ise Safranbolu’nun mimari ve sanat mirasına ayrıldı. Geleneksel Safranbolu evlerinin karşılaştırmalı analizleri, gravür estetiğiyle yapılan görsel yorumlar, kadın mezar taşları, Debağat Fabrikası’nın endüstriyel miras değeri ve Yazıköy’de geçmişte kullanılan şarap ile sirke üretim kapları gibi konular kitapta yer buluyor.
Kitabın en dikkat çekici bölümlerinden biri olan Somut Olmayan Kültürel Miras kısmında ise safranın doğal boya olarak kullanımı, Osmanlı’dan günümüze ulaşan sirke üretim geleneği, Safranbolu mutfak kültürü, kışlık hazırlık gelenekleri, dijital arşivleme çalışmaları, Seymenlik kültürü, deri hediyelik eşya tasarımları, kültürel mirasın dijital temsili ve Safranbolu türkülerinin kültürel kodları ele alınıyor. Bu bölümde ayrıca Esra Oğuzkağan Özkan ile İbrahim Canbulat’ın kaleme aldığı “Osmanlı’dan Safranbolu’ya Miras: 15. Yüzyıl Geleneğiyle Kaplarda Üretilen Sirkeler” başlıklı çalışma da yer alıyor.
Son bölümde ise Safranbolu’nun geleceğine yönelik araştırmalar bulunuyor. Tarihi kentte yangın güvenliği ve akıllı teknoloji önerileri ile belgesellerin Safranbolu’nun turistik kimliğine katkısı üzerine hazırlanan çalışmalar, kentin sürdürülebilir korunmasına yönelik önemli öneriler sunuyor.
Öne çıkan bildiriler arasında;
Prof. Dr. Sadık Sarısaman’ın “İlk Kadın Milletvekillerinden Safranbolulu Fatma Şakir Memik”, Dr. Öğr. Üyesi Durmuş Gür ve Berivan Koçak’ın “Safranbolu Yazıköy’ün Mirası: 19. ve 20. Yüzyıllarda Şarap/Sirke Üretiminde Kullanılan Kaplar” başlıklı çalışmaları yer aldı. Dr. Öğr. Üyesi Tunay Karakök’ün “Safranbolu’nun Beylikler Dönemindeki Dönüşümü”, Prof. Dr. Recep Karacakaya ve Hasan Şahintürk’ün “Medrese Kayıt Defterlerine Göre Safranbolulu Medrese Talebeleri”,
Dr. Öğr. Üyesi Fahri Dağı ve Serra Nur Yıldırım’ın “Safranbolu Bastonlarında Mitolojik Motifler”, Prof. Dr. Güzin Kantürk ve Senanur Açar’ın “Cumhuriyetten Günümüze Safranbolu’da Nüfus”, Furkan Yılmaz ve Doç. Dr. Ayşe Kurtlu’nun “Safranbolu’daki Tarihi Çeşmelerin Restorasyonu” ile Prof. Dr. Ali Özçağlar’ın “Cumhuriyet Dönemi İdari Bölünüşünde Safranbolu” konulu bildirileri dikkat çekiyor.
Akademisyenler ve araştırmacılar tarafından hazırlanan eser, Safranbolu’nun yalnızca geçmişine değil, kültürel mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik bilimsel bir kaynak niteliği taşıyor. Kent tarihi, kültürel miras, mimarlık, gastronomi, sanat tarihi ve turizm alanlarında çalışma yapan araştırmacılar için önemli bir başvuru eseri olması bekleniyor.
E-kitap için tıklayınız
