Modern Türk toplumunun oluşumu tarihsel bir süreç içinde birdenbire gerekçeleşen bir durum değildir.
Osmanlı zamanında endüstriyel devrimi ve gelişimi tamamlayamayan yapı geleneksel/feodal olan düzenden birdenbire kurtulamamıştır.
Hala kurtulamadığı yerler de vardır…!
Sanayi devrimini gerçekleştiremeyen toplumlarda modern toplum olma yolunda ilerleme sancılı olmuştur.
Atatürk devrimleri bu sancının yaşanmasının tanıklığını yapar.
Geleneksel olandan modern olana geçişte” sanayileşme süreci “ olmazsa olmaz bir durumdur.
Çünkü toplumda değişiklik yapan olgu üretim biçiminde görülen niteliksel değişikliklerdir.
Bu değişim beraberinde kendi yaşam biçimini de oluşturmaya başlar.
Karabük bu değişimi anlama noktasında önemli bir laboratuardır.
Bunu tarihsel anlamda kavramaya çalışmak bizlere heyecan verir.
Bunu elimizden geldiği kadarıyla vurgulamaya çalışırsak şöyle dememiz gerekir:
Karabük bir medeniyet merkezidir.
Şiirsel söylemle kısaca Karabük;
Teknokrat kenti…
bürokrat kenti…
Ama en önemlisi…
İşçi ve emeğin başkenti…
Demir kenti,kültür kenti…
Modern Türk sanayinin kalbi…
Geçmişte kimlere ev sahipliği yapmamış ki… !
****
1932’de istasyon binası kurulurken…
1 Haziran 1934’te ilk tren düdüğü çalmış…
3 Nisan 1937’de Fabrikanın temeli atılmış.
Ve nihayet…
1939’da ilk üretim…
Önce yabancı mühendisler gelmiş…
Sonra…
Yenişehir kurulmuş…
Sonra köylerden gelenleri iskan etmek için 100 evler inşa edilmiş.
Sonra işçi açığını kapatmak için mahkumlar gelmiş…
1941’de hapishane kurulmuş.
Bekarların konaklaması için işçi pavyonları yapılmış.
1 Şubat 1944’te deprem olmuş,tahta evler kurulmuş…
Evler,gelen göçlerle öbek öbek yeni isimler başlığında çığ gibi büyümüş…
Derevler,38 evler,50 evler,70 evler,Şirinevler,Beşbinevler derken koskocaman bir kent doğmuş…
Dile kolay…
Cumhuriyet medeniyeti bu…
Sonra…
Evler ihtiyaca cevap vermemiş bu sefer kümeler konut ihtiyacını karşılamak için renk renk devreye girmişler.
Pembe küme,yeşil küme,mavi küme,İsfendiyar küme
Böylece yeni yeni mahalleler ortaya çıkmış.
****
Ben Karabük’ü anlamaya çalışıyorum…
Karabük’ü anlamak,Türk insanını anlamaktır…
Karabük’ü anlamak,Cumhuriyeti anlamaktır…
Karabük’ü anlamak Türkiye’nin geçirdiği tarihsel süreci kavramak demektir.
****
Ayrıca…
Bizden sonrakiler de Karabük’ü anlasın istiyorum.
Demir döven atalarımın huzurunda tarihe selam duruyorum.
Altaylardan ve Ötüken’den Karabük’e bakıyorum.
Tarihsel bütünlük denen şeyin ne olduğunu kavramaya çalışırken…
Karabük’te Arıcak vadisini aydınlatan,sivrisinekleri tarihe gömen çeltik tarlasından yükselen uygarlığa saygı duymaktan kendimi alamıyorum…!
