Karabük,Cumhuriyetimizin kurduğu ,Türkiye’nin ilk ağır sanayi kentidir.
Bu anlamda onun ekonomiye bakış felsefesinin ürünü olarak ortaya çıkmış bir yerleşim yeridir..
Çalılık,fundalık ve bataklık olan bu arazi, zaman içinde Türkiye’nin birçok yerinden ve hatta İngiltere,Polonya,Macaristan,ve Almanya’dan gelen değişik insanların buluştuğu ,iş yapma yetisi açısından etkileşime uğradığı bir mekandır.
Türkiye’nin endüstrileşme tarihi bu kentin kuruluşu ile birlikte başlar…
Bu coğrafyanın tarihi,kültürel ve ekonomik bakımdan özellikleri tam olarak saptanamamış olduğundan kıymeti henüz tam olarak anlaşılamamıştır..
Bu ne anlama gelmektedir?…
Karabük,Cumhuriyetle birlikte kurulduğuna göre bu kentin ekonomik,sosyal ve kültürel açıdan geçirdiği aşamalar, sıkıntılar ve gösterdiği başarılar aynı zamanda Cumhuriyet tarihimizin gelişimine ışık tutmaktadır.
Karabük’ün tarihi önemi de bu noktada kendini göstermektedir.
Karabük’ün gelişim evrelerinde,belgelerden izlenebildiği kadarıyla görülen en önemli özellik;nüfus artışı ile mekansal-fizik alanda ortaya çıkan değişimin aynı anda gerçekleşememesidir.
Örnek verecek olursak;Türkiye’de genel nüfus,1950-1970 yılları arasında %49,kentsel nüfus %102’lik bir artış gösterirken,Karabük’te bu artış;1960-1965 yılları arasında %371,1970’e kadar ise %400’den fazla artış göstermiştir.
Bu durum Karabük’te belediye hizmeti veren kadroları zaman içinde büyük bunalımlara sokmuştur.
Alt yapı hizmetlerinin zamanında yerine getirilememesi,halkın hoşnutsuzluğunun kazanılmasında büyük rol oynamıştır.
Bir susuzluk sorunu,Karabük’ün ekonomik bakımdan en canlı olduğu 1958’lı yıllarda bile halkın evlerinden aldık kovalarla Belediye önünde nümayiş yapmasına yol açmıştır.
Özellikle yol sorunu,hiçbir zaman son bulmamış,hızla gelişen Karabük’te halkın en çok şikayet ettiği konular arasında baş sırayı almıştır.
Nüfus artışı ile fiziki yapıda ortaya çıkan bu uyumsuzluk,hizmetlerin büyük ölçüde maddi nedenlerden ötürü yerine getirilememesi,kent topraklarının büyük bir kısmının DDY ve DÇİ arasında paylaşılmış olması,Karabük’te hizmetlerin gerçekleştirilmesini bürokratik açıdan engelleyen diğer bir unsuru oluşturmuş,bu noktada kurumlar arasında yazışmalar,önemli bir tarih belgesi oluşturacak kadar yoğunluğa ulaşmıştır.
Karabük’ün hızlı bir büyüme içinde olduğunun iyi bir kanıtı,köy durumundaki bir yerde,hiçbir yerde benzeri olmayan bir durumla,1 Mart 1938 yılından itibaren Demir Çelik Tesislerinin makine montajının yapılması süreci içinde beledi hizmetlere gereksinim duyulmasını gereksindirmiştir.
Bunun sonucunda da,Belediye Teşkilatının 31 Aralık 1938 yayınlanan kararname ile ,2294 nüfusa sahip Karabük’te 25 Haziran 1939 tarihinde kurulmuştur.
Kanımızca bu gelişme;Türk Belediyecilik tarihinde bir “ilk olabilecek” özellik taşımaktadır.
Karabük’te şehirleşme olayı sosyolojik açıdan da birçok ilginçliği kendi bünyesinde saklar.
Varoşlarda küme küme ,öbek öbek sokak kuran insanların ihtiyaçlarını belediye zorunlu olarak karşılamaya çalışmış bu durumda gecekondulaşma sürecini tetiklemiştir.
Bugün Soğuksu başta olmak üzere Kayabaşı, Kartaltepe, Atatürk, Bayır ,Yeni ve Yeşil mahallelerde görülen görüntü kirliğinin nedeni budur.
Söylemek gerekirse bunlar Karabük’ün gelişme evrelerini tarihsel açıdan tanımlamaya çalışan,kentsel oluşumda çarpıklığı gösteren önemli gelişmelerdir.
Cumhuriyetle özdeşleştirdiğimiz bu kentte saydığımız hususlar yeni kurulan Devletimizin ilk kez 17 Nisan 1934 tarihinde uygulamaya başladığı planlı sanayileşme kültürüne ters gelişmelerdir.
Bu tersliği yaratan zihniyet ,sekteci ,kendini düşünen bir anlayışa sahiptir.
Ancak şu da bilinmeli ki tarih ,çıkarlarına göre hareket edenlere değil geleceği yakalamaya yönelik düşünce üretenleri övgüyle yad etmiştir.
Bu anlamda;
Karabük’ün tarihini iyi sorgulamak…
Onu geleceğimizi kurma noktasında iyi tahlil etmek.
En önemlisi…
Kısır tartışma ve kavgalardan uzak tutarak yarınlara hazırlamakta hepimiz için fayda vardır.
