Sürgün edilen Paşa,Amasya – Köprü’ye döner.
Bölgenin voyvodası Yusuf Paşa’nın kızı Ayşe hanım ile evlenir.
O nedenle kendisi Köprülü olarak anılır.
Boşnak Hüsrev Paşa’nın sadrazam olmasıyla tekrar İstanbul’a gelir.
Sadrazamın hazinedarı olur.
Hüsrev Paşa katledilince tekrar taşraya çıkmak zorunda kalır.
Bu sefer Amasya sancakbeyi olarak görev yapmaya başlar.
İstanbul’a tekrar görev ve farklı görevleri yerine getirir.
-İhtisap Ağalığı,Tophane nazırlığı,sipahi ve silahtar ağalığı farklı işleri yapar.
-Çorum Sancakbeyliği yaptığı sırada 1638’larda onunla birlikte Bağdat Seferine katılır.
Sultan İbrahim zamanında ise kendisi hemşehrisi olan Kemankeş Kara Mustafa Paşa’nın gözüne girer.
Önce rikab-ı hümayun (arz odası)Kapıcılar Kethüdası olur.
Arkasından mirahorluğa atanır.(Sultanın atlarına bakan kişi)
Kemankeş’in 1644’de katledilmesinden sonra tekrar Amasya sancakbeyliği görevine getirilir.
Vezir-i azam Sultanzade Mehmet Paşa kendisine vezirlik payesi verir.
Trabzon Sancakbeyliğine getirilir.(1647)
Varvar Ali Paşa isyanının bastırılmasına Karaman beylerbeyi olarak katılır.
Şam mütesellimi olarak görevde bulunur.
Kendisi Trabluşşam’a görevlendirildiyse de oraya gitmeden görevden alınır.
Boynueğiri Mehmet Paşa’nın sadrazamlığı sırasında hemşehrisi Mimar Kasım Ağa,1651’de Valide Turhan sultan’la görüşerek Köprülü Mehmet Paşa’yı sadrazam yapmak ister.
Ancak durumun vehametini kavrayan Boynueğri Mehmet Paşa,Mimar Kasım’ın malını elinden alır,önce hapsettirir sonra Kıbrıs’a sürer.
Köprülü Mehmet Paşa’ da bu arada Köstendil’e sürülür.
İkisi de bir süre sonra af edilirler ve İstanbul’a dönerler.
Sadrazam Boynueğri Mehmet Paşa Venedik ablukası karşısında çaresiz kalır ve azledir.
İşte bu çaresizlik Köprülü Mehmet Paşa’nın kaderi olur ve tekrar Mimar Kasım Ağa’nın devreye girmesiyle Köprülü Mehmet Paşa,koşul ileri sürerek 15 Eylül 1656’da sadrazam olur.
Gelir gelmez Venedik ablukasını kırar ve boğazlara ve İstanbul’a rahat nefes aldırır.
Görüldüğü gibi köprülü Mehmet Paşa Safranbolu’ya hiç uğramamıştır.
Pekala uğramadığı Safranbolu’da Köprülü Mehmet Paşa’nın adıyla cami nasıl inşa edilir?
Bunu Cinci Hoca+Mimar Kasım Ağa+Köprülü Mehmet Paşa denklemini kurarak izah edebiliriz.
Mimar Kasım ile Köprülü Mehmet Paşa her ikisi de Arnavut Berat sancağından geliyorlar.
Yani devşirme kökenliler.
Burada denklemi bozan kişi Cinci Hoca….
Çünkü o Safranbolulu….
Cinci Hoca ile Mimar Kasım Ağa çok yakın arkadaşlar.
Cinci Hoca,IV.Mehmet’in iktidara geçişi sırasında 1648’de katledilir.
Herhalde bu duruma en çok üzülen Mimar Kasım Ağa olmuştur.
Kendisine bir vefa borcu vardır.
Bu vefa borcunu hamisi olduğu Köprülü Mehmet Paşa’ya ricada bulunarak yerine getirmiş olma ihtimali çok büyüktür.
Sayın Kızıltan Ulukavak böyle bir soruyu gündeme getiriyor.
Tabi bu bir ihtimal…
Bir ihtimal daha var….
Bana bu durum daha akılcı gibi görünüyor.
Paşa vakıfları genelde zengin şehirlerde oluşturuluyor.
Kurulan vakfın yaşaması için bu şart.
Bence Köprülü Mehmet Paşa’nın buraya cami kurması ve vakıf oluşturması şehrin iktisadi durumunun bir sonucu olsa gerek….
Dericilik ve demircilik gelişiyor.
Ona bağlı lonca teşkilatlanması yavaş yavaş oluşmaya başlıyor.
Bu durum paşa vakıflarının kurulması için yeterli bir sebep gibi görünüyor.
