Sayın Aytekin Kuş,Batı Karadeniz Ekspres gazetesinde ve haber sitesinde yayımlanan “Dert Küpü” başlığını taşıyan yazısında ilginç bir kavramı okuyucularıyla paylaşıyor.
“Kuralsızlık Kültürü”…
Yazısında , Safranbolu Gümüş semti sakinlerinin yaşantısını kuralsızlık kültürü ile açıklayan Sayın Kuş,bu kültür adı geçen semtteki insanların yaşamını kolaylaştırıyor diyor.
Kuralsızlık kültürünün tercih edilmesini bu cümlelerle açıklıyor.
Evrensel anlamda “kuralsız kültürü “ diye bir şey var mıdır pek bilemiyorum ama herhalde böyle bir tanımlama Doğu toplumlarını anlatmak için kullanılabilir.
Bu kavramı Doğu toplumlarına dayandırırken okuyucunun beni Batı yanlısı bir kültürün savunucusu olarak da görmesini istemem tabiî ki…
Şöyle ki…
Doğu toplumlarında mülkiyet her zaman devlete aittir.
Merkezi bürokratik ve despotik olan bu devletlerde ancak kişiler devletin güç kaybına uğradığı zamanlarda mülkiyet sahibi olurlar.
Bu nedenle Doğulu toplumlarda sıkça rastlanan “sonradan görme,hödükleşme” deyişlerinin arkasında bu gerçek vardır.
Batılı toplumlar da görülen feodal düzen yani toprak soyluluğunu ve özel mülkiyet anlayışını kutsayan yapı Doğulu toplumlarda görülmez.
Feodal düzende her arma bir soyluluk göstergesidir.
Ve bu yapı gücünü toprak mülkiyetine sahip olmaktan alır.
Doğulu toplumlarda ortak mülkiyet böyle bir soyluluk anlayışını gerektirmez.
O nedenle bu tip toplumlarda kuralsızlığı genetik kültürel yapıda aramak doğru olur.
Doğulu toplumlarda kuralsızlığa bir de kurnazlığı eklemek gerekir.
Kurnazlık yapan insan karşısındaki kazıklamakla övünür ki aynı zamanda bunu her yerde anlatmaktan büyük bir keyif duyar.
Kurala uymak Doğulu toplumlarda güçsüzlüğe işaret eder.
Tamamen zaman kaybından başka bir şey değildir.
Ancak zayıfların tahammül edebileceği bir hayat tarzıdır.
Böyle yaşamaktansa servetini bile kaybetmeyi göze alır.
Çünkü şan ve şeref,üstünlük var olan kuralları çiğnemekten geçer.
Safranbolu’da Gümüş semtinde yaşayan insanların,yaşamlarını kolaylaştırmak adına kurallarla kendilerine göre yaptıkları dans ve vals’in nedenini burada aramak gerekir.
Adamlar eğer kurallara göre hareket etseler kimliklerinden olacaklar.
Belki kendilerini bile tanıyamayacaklar.
Bize ne oldu diyecekler.
Hatta….
İddia ediyorum ki…
Başlarına taş düştüğünü sanacaklar…
En kötüsü…!
Orada , burada başlarını düşen taşın cinsini aramaya koyulacaklar ki…
Aman yarabbim…!
Gerisini siz düşünün…!
